ΜΕΤΑΛΕΙΑ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ (ΠΑΓΓΑΙΟ)

 
 

 

ο Παγγαίο Όρος: Το «Χρυσό» Βουνό της Μακεδονίας

Από τα ωραιότερα βουνά της χώρας μας, το όρος Παγγαίο στη Βόρεια Ελλάδα στέκει αιώνιο και αλώβητο από τον χρόνο, προκαλώντας τον επισκέπτη να υποκλιθεί στο μεγαλείο της φύσης. Η ευρύτερη περιοχή υπήρξε σπουδαίο θρησκευτικό κέντρο με βαθιές μυθολογικές ρίζες, αλλά και καθοριστικός οικονομικός παράγοντας για την αρχαιότητα. Τα πυκνά του δάση και τα πλούσια μεταλλεία του αποτέλεσαν τη βάση για την ακμή του Μακεδονικού Βασιλείου.

Για αιώνες, η αφθονία χρυσού και αργύρου στο Παγγαίο καθόριζε τις εξελίξεις στην περιοχή. Ήδη από την αρχαϊκή εποχή (περίπου το 1800 π.Χ.), θρακικές φυλές κατοικούσαν στο βουνό, ενώ αργότερα εμφανίζονται οι Πελασγοί (1500 π.Χ.) και οι Φοίνικες (1400 π.Χ.). Σύμφωνα με την παράδοση που διασώζει ο Πλίνιος, ο Φοίνικας βασιλιάς Κάδμος ήταν ο πρώτος που ανακάλυψε τον χρυσό του Παγγαίου, ενώ εκεί κόπηκαν και τα αρχαιότερα νομίσματα με διονυσιακές παραστάσεις.

Η κυριαρχία της Μακεδονικής δυναστείας στηρίχθηκε στην εντατική εκμετάλλευση αυτών των χρυσωρυχείων. Το βασιλικό νομισματοκοπείο των Φιλίππων έκοβε καθημερινά έως και χίλια χρυσά και ασημένια νομίσματα. Όπως αναφέρει ο Διόδωρος ο Σικελιώτης, ο βασιλιάς Φίλιππος Β΄ άντλησε τέτοιο πλούτο από το Παγγαίο, ώστε κατάφερε να οργανώσει έναν ισχυρό μισθοφορικό στρατό και να προετοιμάσει το έδαφος για τη μεγαλειώδη πορεία του γιου του, Μεγάλου Αλεξάνδρου. Η εκστρατεία στην Ασία χρηματοδοτήθηκε, σε μεγάλο βαθμό, από αυτά ακριβώς τα μεταλλεία.

Το Δασικό Χωριό
Στην ανατολική πλευρά του βουνού, στη θέση «Δύο Καστανιές», έχει δημιουργηθεί το «Δασικό Χωριό». Πρόκειται για ένα πανέμορφο σαλέ που προσφέρει στους επισκέπτες στιγμές απόλυτης ηρεμίας σε ένα φυσικό περιβάλλον σπάνιας ομορφιάς. Περιβάλλεται από μια δασώδη έκταση σαράντα στρεμμάτων, γεμάτη μονοπάτια ιδανικά για περιπάτους στην «αγκαλιά» του βουνού που αγάπησαν οι Θεοί.

Ας μην ξεχνάμε ότι το Παγγαίο, πέρα από τον υλικό του πλούτο, παραμένει ένας θησαυρός μύθων, άρρηκτα συνδεδεμένος με τη Διονυσιακή λατρεία και τον Ορφισμό. Η πρόσβαση στο «Δασικό Χωριό» γίνεται μέσω του χωριού Ακροβούνι, πάνω στην παλαιά εθνική οδό Θεσσαλονίκης - Ελευθερούπολης - Καβάλας.

 

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΜΕΤΑΛΛΕΙΟ

Ένα από τα ωραιότερα μονοπάτια που μπορεί να εξερευνήσει κανείς στην περιοχή του «Δασικού Χωριού», είναι αυτό που οδηγεί στη στοά ενός από τα αρχαία μεταλλεία της εποχής του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Η πρώτη μας επίσκεψη πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2005. Τότε, αντικρίσαμε το σπήλαιο σε άθλια κατάσταση, καθώς είχε μετατραπεί σε αχυρώνα και η δυσοσμία ήταν τόσο έντονη που καθιστούσε την είσοδο σχεδόν αδύνατη. Ευτυχώς, κατά τη δεύτερη επίσκεψή μας το 2009, η εικόνα είχε αλλάξει ριζικά. Κάποιοι είχαν φροντίσει για τον καθαρισμό και τον μερικό φωτισμό του χώρου, καθιστώντας τον πλέον προσβάσιμο στους περιηγητές.

Ο εσωτερικός χώρος που είναι σήμερα επισκέψιμος αποτελεί την πρώτη κεντρική αίθουσα, ο σταλαγμιτικός διάκοσμος της οποίας αποτελείται από ελικτίτες. Στα τοιχώματα είναι χαραγμένα ονόματα παλαιότερων αλλά και σύγχρονων επισκεπτών, ενώ στο βάθος της αίθουσας υπάρχει ένα μικρό τούνελ, το οποίο έχει κλειστεί με πέτρες ώστε να εμποδίζεται η περαιτέρω είσοδος στο εσωτερικό του.

Τέλος, στην είσοδο του σπηλαίου —και συγκεκριμένα στις πλάκες που έχουν τοποθετηθεί για τη συγκράτηση των αναχωμάτων— υπάρχουν σκαλισμένα σύμβολα: ένας διπλός πέλεκυς και ένα διπλό «Ε». Η απόχρωση του σκαλίσματος, ωστόσο, υποδηλώνει ότι πρόκειται για σχετικά πρόσφατες παρεμβάσεις.

 ΥΓ.Οι έρευνες του Γρηγόρη Τσουκαλά στο Παγγαίο είναι γνωστές στους κύκλους των ερευνητών, καθώς έχει ασχοληθεί εκτενώς με την ανάδειξη της αρχαίας μεταλλευτικής δραστηριότητας και των σπηλαίων της περιοχής.Έχει ασχοληθεί με την καταγραφή των μυστηριωδών βραχογραφιών που βρίσκονται διάσπαρτες στο βουνό, οι οποίες χρονολογούνται από την προϊστορική εποχή έως τους βυζαντινούς χρόνους.Το φωτογραφικό υλικό προέρχεται από έρευνες και αυτοψίες που πραγματοποίησε ο ίδιος το 2006.

ΓΡΑΦΕΙ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ