Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΟΥ ΛΟΦΟΥ ΤΟΥ ΑΜΦΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΗΣ.

 

«Ο ερευνητής Γρηγόρης Τσουκαλάς, κατά τη διάρκεια των ερευνών του στον Λόφο του Αμφείου στη Θήβα το 2007, επικεντρώθηκε στη μελέτη μαρτυριών και στοιχείων για την ύπαρξη υπόγειων χώρων. Μέσα από τις καταγραφές και τις λήψεις εκείνης της χρονιάς, εξέτασε τη θεωρία ύπαρξης "άλλων πραγματικοτήτων" και κρυφών δομών στο εσωτερικό του λόφου, αναζητώντας στοιχεία που ξεφεύγουν από την καθιερωμένη ιστορική αφήγηση.»Η περίοδος του 2007 αποτέλεσε ορόσημο για την ανάδειξη των εναλλακτικών θεωριών γύρω από τον Λόφο του Αμφείου.:Ο Γρηγόρης Τσουκαλάς, , έχει ασχοληθεί εκτενώς με τον Λόφο του Αμφείου στη Θήβα, εστιάζοντας κυρίως στην ανάδειξη της θεωρίας ότι ο λόφος κρύβει μια αρχαία βαθμιδωτή πυραμίδα.  Ερεύνησε αναφορές για την ύπαρξη ενός εκτεταμένου δικτύου υπόγειων χώρων και στοών κάτω από τον λόφο, οι οποίες, σύμφωνα με τοπικές παραδόσεις και δικές του μελέτες, συνδέονταν με τον τάφο των Διοσκούρων της Θήβας (Ζήθου και Αμφίονα). Στο πλαίσιο της αναζήτησης για την "εναλλακτική ιστορία", συνέδεσε τα ευρήματα της ανασκαφής του αρχαιολόγου Θεόδωρου Σπυρόπουλου (δεκαετία του '70) με θεωρίες για έναν πανάρχαιο πολιτισμό που διέθετε προηγμένη γνώση αρχιτεκτονικής και γεωμετρίας.Ο όρος αυτός στις μελέτες του Τσουκαλά αναφέρεται στην προσπάθεια σύνδεσης του χώρου με εξω-ιστορικά δεδομένα. Υποστήριξε ότι οι γεωμετρικές ιδιότητες του λόφου (θεωρία της βαθμιδωτής πυραμίδας) υποδηλώνουν μια χαμένη γνώση που υπερβαίνει την κλασική αρχαιολογική ερμηνεία, παραπέμποντας σε έναν παγκόσμιο πανάρχαιο πολιτισμό.Κατά τις αυτοψίες του το 2007, πραγματοποιήθηκε συστηματική φωτογραφική λήψη και βιντεοσκόπηση του χώρου. Σκοπός ήταν να καταγραφούν ίχνη που, κατά τον ερευνητή, αποδεικνύουν την τεχνητή φύση του λόφου και την ύπαρξη εισόδων σε υπόγειες δομές οι οποίες είχαν παραμεληθεί ή σφραγιστεί μετά τις ανασκαφές του Θεόδωρου Σπυρόπουλου τη δεκαετία του '70.

 

Ο Λόφος του Αμφείου στη Θήβα: Ένα Μνημείο ανάμεσα στον Μύθο και την Ιστορία

Ο Λόφος του Αμφείου αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Θήβας, παγκοσμίως γνωστός για τον εντυπωσιακό προϊστορικό τύμβο που δεσπόζει στην κορυφή του. Η κατασκευή χρονολογείται στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού (περίπου 2600-2400 π.Χ.) και, σύμφωνα με την παράδοση, φιλοξενεί τους τάφους των διδύμων ηρώων και οικιστών της πόλης, του Αμφίονα και του Ζήθου.

Αρχιτεκτονική και Αινίγματα
Η ανασκαφή του αρχαιολόγου Θεόδωρου Σπυρόπουλου αποκάλυψε μια κλιμακωτή κατασκευή που παραπέμπει σε βαθμιδωτή πυραμίδα. Παρά τη συμβατική αρχαιολογική ορολογία που τον κατατάσσει ως «τύμβο», η ιδιαίτερη αρχιτεκτονική του και οι υπόγειες στοές έχουν τροφοδοτήσει θεωρίες για πρώιμες επαφές με τον αιγυπτιακό πολιτισμό. Στην κορυφή του λόφου —ο οποίος αποτελείται από στρώσεις χώματος και πλίνθων πάνω σε φυσικό βράχο— ανακαλύφθηκε ο μεγαλύτερος κιβωτιόσχημος τάφος στον ελλαδικό χώρο. Αν και συλημένος, η εύρεση χρυσών κοσμημάτων υπογραμμίζει τη σπουδαιότητα των νεκρών που φιλοξενούσε.

Λατρεία και Παραδόσεις
Οι Θηβαίοι τιμούσαν τον Αμφίονα και τον Ζήθο ως ήρωες-προστάτες, ανάλογους των Διοσκούρων, ενώ ο Ευριπίδης τους αναφέρει ως «λευκόπωλους» (αναβάτες λευκών ίππων). Ο θρύλος θέλει τον Αμφίονα να χτίζει τα επτάπυλα τείχη της Θήβας παίζοντας τη λύρα του με τόσο θεϊκό τρόπο, ώστε οι ογκώδεις λίθοι υψώνονταν και τοποθετούνταν μόνοι τους στη σειρά.

Ο Μαγικός Ανταγωνισμός με την Τιθορέα
Μια από τις πιο γοητευτικές αναφορές του Παυσανία αφορά ένα αρχαίο τελετουργικό: οι κάτοικοι της Τιθορέας επιχειρούσαν να κλέψουν χώμα από τον τύμβο όταν ο ήλιος βρισκόταν στον αστερισμό του Ταύρου. Πίστευαν ότι αν μετέφεραν το χώμα αυτό στον τάφο της μητέρας των διδύμων, της Αντιόπης, η γη της Τιθορέας θα γινόταν εύφορη, αφήνοντας την περιοχή της Θήβας άγονη.

Σήμερα, ο Λόφος του Αμφείου παραμένει το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα «γήινης πυραμίδας» στην Ελλάδα, αποτελώντας ένα διαχρονικό πεδίο έρευνας που ισορροπεί ανάμεσα στην επίσημη ιστορία και την πλούσια παραφιλολογία.

 

«Ο αρχαιολόγος Θεόδωρος Σπυρόπουλος, ο οποίος ανακάλυψε τον τύμβο, έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι η έρευνα σταμάτησε απότομα, υποστηρίζοντας πως "κάτι φοβίζει" τις αρχές και εμποδίζει την πρόσβαση στο εσωτερικό του λόφου. Η στάση αυτή έχει τροφοδοτήσει θεωρίες για κρυμμένα ευρήματα που θα μπορούσαν να "ανατρέψουν την παγκόσμια ιστορία".

Παράλληλα, κατά καιρούς έχουν καταγραφεί αναφορές για φωτεινά αντικείμενα πάνω από τον λόφο ή για περίεργες "ενέργειες" που εκπέμπονται από το σημείο. Αν και στερούνται επιστημονικής τεκμηρίωσης, οι μαρτυρίες για νυχτερινά φωτεινά φαινόμενα κατατάσσουν τον λόφο στα "ενεργειακά σημεία" της Ελλάδας. Ορισμένοι αποδίδουν τα φαινόμενα αυτά σε γεωλογικές εκτονώσεις, ενώ άλλοι σε δραστηριότητα UFO, θεωρώντας ότι ο τύμβος λειτουργεί ως "συλλέκτης" κοσμικής ενέργειας, ευθυγραμμισμένος με συγκεκριμένους αστερισμούς ή άλλα αρχαία μνημεία.

Για να προσεγγίσουν το εσωτερικό του, οι αρχαιολόγοι κατέβηκαν σε ένα πηγάδι βάθους 20 μέτρων στο κέντρο του τύμβου. Η δυσκολία της πρόσβασης, σε συνδυασμό με την ξαφνική διακοπή των εργασιών, γέννησε τη φήμη ότι ο λόφος κρύβει έναν αβυσσαλέο, μη χαρτογραφημένο χώρο.

Επιπλέον, ορισμένοι ερευνητές εξετάζουν αν το σχήμα του λόφου λειτουργούσε ως αντηχείο. Υπό αυτό το πρίσμα, ο μύθος του Αμφίονα που μετακινούσε πέτρες με τη λύρα του ερμηνεύεται ως αρχαία γνώση της κυματικής (χρήση του ήχου) στην αρχιτεκτονική. Οι διηγήσεις συμπληρώνονται από αναφορές για δύο σκιώδεις μορφές που εμφανίζονται στην κορυφή τα χαράματα —τις οποίες η λαϊκή φαντασία ταυτίζει με τον Αμφίονα και τον Ζήθο— καθώς και για μια μοναχική φιγούρα που περιπλανιέται με μια λύρα τις νύχτες με πανσέληνο.

Τέλος, ερευνητές της εναλλακτικής αρχαιολογίας συνδέουν τις φωτεινές σφαίρες που αναβλύζουν από το έδαφος με γεωμαγνητικές γραμμές (Ley Lines), υποστηρίζοντας ότι ο τύμβος είναι χτισμένος σε ένα κομβικό σημείο οπτικής εκτόνωσης της γήινης ενέργειας.»

---

 

ΥΓ.  Ο λαβύρινθος και οι σήραγγες στο εσωτερικό του λόφου παραμένουν το μεγάλο ερωτηματικό. Η είσοδος είναι σφραγισμένη και η πρόσβαση απαγορευμένη, κάτι που ενισχύει τον φόβο ή την περιέργεια για το τι πραγματικά βρέθηκε στα έγκατα.

ΥΓ. Η ιδέα ότι ο λόφος είναι ένα τεράστιο αντηχείο που χρησιμοποιούσε ηχητικά κύματα (κυματική) για τη μετακίνηση όγκων ή για τελετουργικούς σκοπούς, ανήκει στη σφαίρα της εναλλακτικής αρχαιολογίας, αλλά εξηγεί γιατί πολλοί «νιώθουν» δονήσεις εκεί.

 ΥΓ.Ο Θεόδωρος Σπυρόπουλος, ανασκάπτοντας τον λόφο στις αρχές της δεκαετίας του '70, υποστήριξε ότι ο τύμβος δεν είναι απλώς ένας τάφος, αλλά μια βαθμιδωτή πυραμίδα (ζιγκουράτ) αιγυπτιακού τύπου, γεγονός που αν αποδεικνυόταν, θα άλλαζε όσα γνωρίζουμε για τις επαφές της Προϊστορικής Ελλάδας με την Ανατολή. Ο Σπυρόπουλος έχει καταγγείλει πολλές φορές ότι το κράτος και η διεθνής επιστημονική κοινότητα «πάγωσαν» το θέμα για να μη διαταραχθεί το κυρίαρχο ιστορικό αφήγημα.

ΥΓ.Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο στον Λόφο του Αμφείου είναι η βαθμιδωτή του δομή, η οποία οδήγησε τον Θεόδωρο Σπυρόπουλο στη θεωρία ότι ο τύμβος ίσως υποδηλώνει μια πρώιμη επιρροή από τις αιγυπτιακές πυραμίδες της 3ης Δυναστείας (όπως του Ζοζέρ). Αν και η επίσημη αρχαιολογία παραμένει επιφυλακτική ως προς αυτό, η ύπαρξη των χρυσών κοσμημάτων (κομμάτια από διαδήματα) και το τεράστιο μέγεθος του τάφου επιβεβαιώνουν ότι εκεί είχε ταφεί κάποιος εξαιρετικά σημαντικός ηγεμόνας της εποχής του Χαλκού.

ΥΓ. Ο «οικιστής» στον οποίο αναφέρεσαι είναι ο Αμφίονας. Σύμφωνα με τη μυθολογία, έχτισε τα τείχη της Θήβας παίζοντας τη λύρα του· η μουσική του ήταν τόσο μαγική που οι πέτρες υψώνονταν και έμπαιναν στη θέση τους μόνες τους.

ΥΓ.Ο αναγνώστης ας κάνει συνδεση της έρευνας αυτή με της αλλές έρευνες του ερευνήτη στον χώρο της θήβας!     Εδω, Εδω  

ΥΓ.. Αποψή μου για την ύπαρξη πυραμιδικών κατασκευών στη Θήβα επιβεβαιώνεται εν μέρει από την αρχαιολογική έρευνα, αν και η επίσημη ορολογία χρησιμοποιεί συνήθως τον όρο «κλιμακωτός τύμβος». Η θεωρία αυτή συνδέεται άμεσα με τις μελέτες του αρχαιολόγου Θεόδωρου Σπυρόπουλου, ο οποίος υποστήριξε ότι δύο κεντρικοί λόφοι της πόλης δεν είναι φυσικοί σχηματισμοί, αλλά τεχνητά διαμορφωμένα κλιμακωτά μνημεία (πυραμίδες/ζιγκουράτ).

Συγκεκριμένα, ο Σπυρόπουλος υποστήριξε ότι ο λόφος της Ισμήνης έχει υποστεί παρόμοια τεχνητή διαμόρφωση με εκείνη του Αμφείου, αποτελώντας ουσιαστικά τη δεύτερη «πυραμίδα» της πόλης. Η προσέγγιση αυτή υποδηλώνει ότι η αρχαία Θήβα διέθετε ένα δίδυμο πυραμιδικών κατασκευών που λειτουργούσαν ως ηγεμονικά ταφικά μνημεία πολύ πριν από την κλασική αρχαιότητα. Με αυτόν τον τρόπο, συνδέεται ο ελλαδικός χώρος με τις μεγάλες κλιμακωτές κατασκευές της Ανατολής και της Αιγύπτου.

---

ΓΡΑΦΕΙ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ-2007 

ΠΕΝΤΕΛΗ ΚΑΙ ΙΠΠΟΤΙΚΑ ΤΑΓΜΑΤΑ

 

Η παρουσία των Ναϊτών Ιπποτών στην Πεντέλη αποτελεί ένα από τα πιο αινιγματικά κεφάλαια της Φραγκοκρατίας στην Αττική (1204-1306). Το σπήλαιο της Πεντέλης (Σπήλαιο Νταβέλη) θεωρείται το επίκεντρο της δράσης τους στο βουνό. Στην είσοδό του δεσπόζουν δύο βυζαντινά παρεκκλήσια, του Αγίου Νικολάου και του Αγίου Σπυρίδωνα, ενώ στο εσωτερικό έχουν εντοπιστεί χαράγματα που παραπέμπουν άμεσα σε ιπποτικούς σταυρούς και εμβλήματα του Τάγματος του Ναού.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι σταυροί με πεπλατυσμένες άκρες (cross pattée), σήμα κατατεθέν των Ναϊτών, οι οποίοι διαφοροποιούνται αισθητά από την τυπική βυζαντινή εικονογραφία, υιοθετώντας τη δυτική ιπποτική τεχνοτροπία. Παράλληλα, εντοπίζονται δυσνόητες γραφές και σύμβολα (glyphs) που αποδίδονται σε ερημίτες (τους λεγόμενους «Αμώμους») ή γνωστικιστικές ομάδες, οι οποίες φέρεται να είχαν επαφές με το Τάγμα. Η θεωρία αυτή ενισχύεται από ανάλογα ευρήματα (ονόματα και σύμβολα) στην περιοχή Πίριζα, περίπου δύο χιλιόμετρα μακρύτερα.

 

Η Μονή Νταού Πεντέλης ως Ιστορικό Τεκμήριο

Η Ιερά Μονή Παντοκράτορος Ταώ (Νταού) αποτελεί ίσως την ισχυρότερη ένδειξη της φραγκικής παρουσίας στην περιοχή. Είναι ιστορικά καταγεγραμμένο ότι μετά την Δ' Σταυροφορία και την ίδρυση του Δουκάτου των Αθηνών, Λατίνοι μοναχοί και ιππότες εγκαταστάθηκαν στη μονή. Η αρχιτεκτονική της μαρτυρεί αυτή τη μετάβαση:

• Ο Εξαγωνικός Τρούλος: Ο ναός διαθέτει έναν σπάνιο εξαγωνικό τρούλο που στηρίζεται σε έξι κίονες. Η μορφή αυτή παραπέμπει στα κυκλικά ή πολυγωνικά κτίσματα των Ναϊτών (όπως το Temple Church στο Λονδίνο ή το Convento de Cristo στο Τομάρ της Πορτογαλίας), τα οποία ήταν εμπνευσμένα από τον Ναό του Σολομώντα στην Ιερουσαλήμ.
• Αμυντική Αρχιτεκτονική: Οι υψηλοί τοίχοι, οι στιβαρές πύλες και ο ενισχυμένος πύργος στην είσοδο προσδίδουν στη μονή χαρακτήρα οχυρού — μια πρακτική κοινή στα ιπποτικά τάγματα για τον έλεγχο στρατηγικών περασμάτων.
•  
  Εσωτεριστικά Σύμβολα και Φυλάκια.
   
  Σε απομονωμένους βράχους, κατά μήκος των ορεινών μονοπατιών της Πεντέλης, έχουν εντοπιστεί χαράγματα που προσομοιάζουν με οικόσημα (ασπίδες), καθώς και το σύμβολο του Λαβυρίνθου. Στην ιπποτική παράδοση, ο λαβύρινθος συμβολίζει την εσωτερική διαδρομή προς τη μύηση. Επιπλέον, κοντά στον καταρράκτη του Βαλανάρη, ερείπια κτισμάτων που αποκλίνουν από τη βυζαντινή αγροτική αρχιτεκτονική θεωρείται ότι λειτουργούσαν ως φυλάκια (postes), ελέγχοντας την πρόσβαση στο βουνό από την ανατολική πλευρά (Ραφήνα).
  Στην περιοχή έχουν επίσης εντοπιστεί χαράγματα του Ναϊτικού Σταυρού (κόκκινος σταυρός σε λευκό φόντο), ο οποίος συμβόλιζε το μαρτύριο και την απόλυτη αφοσίωση στην πίστη. Η ύπαρξη του διπλού ναυδρίου στην είσοδο της Σπηλιάς του Νταβέλη (Άγιος Σπυρίδων και Άγιος Νικόλαος) αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα αρχιτεκτονικά επιχειρήματα για τη σύνδεση του χώρου με τους Ναΐτες, καθώς η δομή των «δίδυμων» ναών αποτελεί σήμα κατατεθέν της ιπποτικής αρχιτεκτονικής.
   
  Οι Ναΐτες είχαν ως κεντρικό πυλώνα της φιλοσοφίας τους τον δυϊσμό (πνεύμα-ύλη, φως-σκοτάδι, ιππότης-μοναχός). Όπως η σφραγίδα τους απεικονίζει δύο ιππότες πάνω σε ένα άλογο, έτσι και στην αρχιτεκτονική τους συναντάμε συχνά διπλά ιερά ή ναούς χωρισμένους στα δύο, συμβολίζοντας τη διπλή φύση του Τάγματος (στρατιωτική και θρησκευτική). Η επιλογή της ανέγερσης δύο εφαπτόμενων ναών μέσα στον βράχο εξυπηρετούσε ακριβώς αυτόν τον συμβολισμό της «σύζευξης» των αντιθέτων.
   
  Σε εσωτεριστικό επίπεδο, τα διπλά ιερά των Ναϊτών αφιερώνονταν συχνά σε ένα αρσενικό και ένα θηλυκό πρότυπο ή σε δύο συμπληρωματικούς αγίους. Στην Πεντέλη, ο Άγιος Νικόλαος (προστάτης των ταξιδιωτών και ναυτικών – κατ' αντιστοιχία με τις μετακινήσεις των ιπποτών) και ο Άγιος Σπυρίδων (θαυματουργός και πνευματικός) λειτουργούν ως οι δύο πόλοι της ιπποτικής ιδιότητας.
   
  Παρόλο που τα δύο εκκλησάκια μοιράζονται έναν κοινό τοίχο, διαθέτουν ξεχωριστές εισόδους και ιερά. Η διάταξη αυτή επέτρεπε τη διεξαγωγή παράλληλων τελετουργιών, στοιχείο που παραπέμπει στις κατηγορίες που διατυπώθηκαν κατά τη δίκη των Ναϊτών για μυστικές τελετές που λάμβαναν χώρα ταυτόχρονα με τη δημόσια λειτουργία. Τα ιερά είναι λαξευμένα απευθείας στον «ζωντανό» βράχο, μια πρακτική που οι Ναΐτες μετέφεραν από τους υπόγειους ναούς της Καππαδοκίας και της Αντιόχειας.
  Ο Άγιος Νικόλαος, ως κατεξοχήν προστάτης των ναυτικών, απολάμβανε ιδιαίτερης τιμής στα λιμάνια και τις στρατηγικές βάσεις της εποχής (όπως η Αττική, που λειτουργούσε ως κέντρο ελέγχου του Αιγαίου). Οι ιππότες συχνά επικαλούνταν την προστασία του κατά τη μεταφορά στρατευμάτων και ιερών κειμηλίων. Παράλληλα, ο Άγιος συμβόλιζε τον δυναμικό υπερασπιστή των αδυνάτων, ταυτιζόμενος απόλυτα με την ιδεολογία των «Πτωχών Συστρατιωτών του Χριστού». Από την άλλη πλευρά, ο Άγιος Σπυρίδων ενσάρκωνε το πνευματικό σύμβολο της ενότητας των αντιθέτων, εναρμονιζόμενος με τη ναϊτική λατρεία προς τον αριθμό 3 και το δόγμα της Αγίας Τριάδας.

   

  Συμπερασματικά, τα δύο παρεκκλήσια της Πεντέλης λειτουργούν ως οι «Δύο Μάρτυρες» που φυλάσσουν την είσοδο του σπηλαίου – ενός χώρου που πιθανώς θεωρούνταν τόπος μύησης. Η επιλογή αγίων που υπήρξαν πρότυπα ακτημοσύνης (ο Άγιος Σπυρίδων ως απλός βοσκός και ο Άγιος Νικόλαος που διέθεσε την περιουσία του στους φτωχούς) υπενθύμιζε διαρκώς στους ιππότες τον ιερό τους όρκο (Pauperes Commilitones).

   

  Οι Ναΐτες και οι Σταυροφόροι διαδραμάτισαν πρωταγωνιστικό ρόλο στη μεταφορά των λειψάνων του Αγίου Νικολάου προς το Μπάρι και, αργότερα, του Αγίου Σπυρίδωνα. Υπό αυτό το πρίσμα, η ίδρυση των ναών στην Πεντέλη προς τιμήν τους λειτούργησε πιθανώς ως «σταθμός» μετακομιδής ή προσωρινής φύλαξης κειμηλίων που μεταφέρονταν από την Ανατολή προς τη Δύση. Παράλληλα, η ισχυρή παρουσία των Ιωαννιτών Ιπποτών στο Δουκάτο των Αθηνών κατά τη Φραγκοκρατία ενισχύει τη σημασία της Πεντέλης ως στρατηγικού παρατηρητηρίου για τον έλεγχο των περασμάτων προς τον Μαραθώνα και την Εύβοια.

  Η θρησκευτική σύνδεση με το Τάγμα ενισχύεται περαιτέρω από τη φορητή εικόνα της Παναγίας (Νταού). Αν και η σωζόμενη εικόνα είναι μεταγενέστερη, οι θρύλοι αναφέρονται σε ένα παλαιότερο κειμήλιο που έφεραν μαζί τους οι Φράγκοι ιππότες ως προστάτιδα της περιοχής. Τα αρχαιολογικά δεδομένα υποστηρίζουν αυτή την παρουσία, καθώς ανασκαφές στην Αττική έχουν φέρει στο φως φράγκικα δηνάρια (deniers tournois) που φέρουν τον σταυρό, πιστοποιώντας την οικονομική δραστηριότητα των Ιπποτών στον πεντελικό χώρο.

   

  Υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι οι Ιππότες είχαν «χαρτογραφήσει» την Πεντέλη βάσει ιερών σημείων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περιοχή «Βαγιάτι», όπου έχουν εντοπιστεί θεμέλια μικρού ορθογώνιου κτίσματος. Η δομή του, η οποία δεν παραπέμπει σε ναό ή τυπική κατοικία, προσομοιάζει σε σταθμό ανεφοδιασμού (Commandery), όπου οι ιππότες άλλαζαν ίππους ή αποθήκευαν τον εξοπλισμό τους.

   

  Τέλος, ο όρος «Μαύρη Βίβλος», αν και συνδέεται συχνά με τους Ναΐτες της Πεντέλης, ανήκει περισσότερο στη σφαίρα της σύγχρονης αστικής μυθολογίας παρά στην επίσημη ιστοριογραφία. Στο πλαίσιο των εσωτεριστικών αναζητήσεων, η Βίβλος αυτή παρουσιάζεται ως ένα κωδικοποιημένο χειρόγραφο που περιέχει τις ακριβείς τοποθεσίες όπου φυγαδεύτηκαν τα ιερά κειμήλια του Τάγματος μετά τη δίωξη του 1307.

   

  ΥΓ.Η Μονή Νταού Πεντέλης αποτελεί αινιγματικό μνημείο, με τον σπάνιο εξαγωνικό τρούλο της να υποδηλώνει απόκλιση από τη βυζαντινή παράδοση προς αρχιτεκτονικά πρότυπα της Ανατολής. Η αρχιτεκτονική δομή της, που θυμίζει τα οχυρωμένα πρότυπα των Σταυροφόρων, συνδέει τον ναό με την ερμητική ιερή γεωμετρία και τα ιπποτικά τάγματα.

   

  ΥΓ. Η δομή του διπλού ναυδρίου στη Σπηλιά του Νταβέλη αντικατοπτρίζει πράγματι τη φιλοσοφία των Ναϊτών (πνεύμα-ύλη). Οι δύο είσοδοι και τα ξεχωριστά ιερά ενισχύουν την υπόνοια για τελετουργίες που απαιτούσαν διαχωρισμό ή «συμπληρωματικότητα».

   

  ΥΓ. Η θεωρία ότι η Αττική λειτούργησε ως «σταθμός» για τη μεταφορά κειμηλίων από την Ανατολή (π.χ. Μύρα, Κύπρος) προς τη Δύση ευσταθεί ιστορικά, καθώς τα δίκτυα των Ναϊτών και των Ιωαννιτών ήταν οι μόνες ασφαλείς «λεωφόροι» της εποχής.

   

  ΥΓ. Η εξαγωνική βάση του τρούλου δεν είναι τυχαία. Στην ιερή γεωμετρία, το εξάγωνο θεωρείται η τέλεια ισορροπία μεταξύ του τετραγώνου (γη) και του κύκλου (ουρανός), μια έννοια που απασχολούσε έντονα τα τάγματα της Ανατολής

   

  ΥΓ. Η ανοικοδόμηση του ναού (10ος-12ος αιώνας) συμπίπτει με την περίοδο που οι επαφές μεταξύ Ανατολής και Δύσης ήταν στο αποκορύφωμά τους λόγω των Σταυροφοριών, διευκολύνοντας την ανταλλαγή αρχιτεκτονικών σχεδίων που ξέφευγαν από το κλασικό βυζαντινό πρότυπο

   

   

  ΓΡΑΦΕΙ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ 

  ---

ΥΠΟΓΕΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΕΡΕΥΝΕΣ ΞΕΝΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΚΑΙ ΝΑΙΤΕΣ

 

«Το 1899, η ελληνική κυβέρνηση παραχώρησε το δικαίωμα ύδρευσης της Αθήνας και του Πειραιά στη Geniki Etairia Ergolipsion (Société Générale des Travaux), η οποία διέθετε στενούς δεσμούς με γαλλικά κεφάλαια και τεχνογνωσία. Η σύμβαση προέβλεπε τη διαχείριση των υδάτων για 85 χρόνια, με αντάλλαγμα την εκτέλεση μεγάλων έργων υποδομής. Αν γίνει ο σχετικός χρονολογικός συσχετισμός, προκύπτει το ενδιαφέρον συμπέρασμα για το πόσο βαθιά στον χρόνο εκτεινόταν η παρουσία τους στο ελληνικό υπέδαφος.

 

Ωστόσο, η συμφωνία προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από τον Δήμο Αθηναίων και τον Τύπο της εποχής, καθώς θεωρήθηκε σκανδαλώδης. Αυτό οδήγησε τελικά στην ανάκλησή της και στη στροφή προς την αμερικανική Ulen το 1925. Σήμερα, ο γαλλικός όμιλος SUEZ επανέρχεται, εκδηλώνοντας έντονο ενδιαφέρον για την ιδιωτικοποίηση ποσοστών της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, προτείνοντας επενδυτικά πλάνα για τον εκσυγχρονισμό των δικτύων.

 

Παράλληλα, το γαλλικό κράτος υποστήριξε ενεργά τη βιομηχανική του παρουσία μέσω της Γαλλικής Εταιρείας Μεταλλείων Λαυρίου (ΓΕΜΛ), η οποία υπήρξε ο κύριος φορέας "υπόγειας" δράσης. Η εταιρεία δημιούργησε ένα δίκτυο στοών στο Λαύριο που ξεπερνούσε τα 150 χλμ. σε μήκος και τα 200 μέτρα σε βάθος. Λειτουργώντας υπό την υψηλή προστασία του γαλλικού κράτους, η ΓΕΜΛ αποτέλεσε εργαλείο οικονομικής διπλωματίας στην Ανατολική Μεσόγειο μέχρι το 1981, οπότε και έπαυσε οριστικά η δραστηριότητά της.

 

Την ίδια στιγμή, η Γαλλική Σχολή Αθηνών (EFA) —ο παλαιότερος ξένος ερευνητικός φορέας στην Ελλάδα που χρηματοδοτείται απευθείας από το Παρίσι— ερεύνησε εκτενώς τις υπόγειες δομές της χώρας. Με ανασκαφές σε "τόπους δύναμης" όπως οι Δελφοί, η Δήλος, η Θάσος, το Άργος, οι Φίλιπποι και τα Μάλια, η EFA χαρτογράφησε περίπλοκα δίκτυα στοών που εξυπηρετούσαν ιερά και οικισμούς. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο Αδριάνειο Υδραγωγείο και σε άλλα υπόγεια δίκτυα της Αθήνας, αναδεικνύοντας την αρχαία τεχνογνωσία στη διαχείριση υδάτων. Ακόμη και στο σπήλαιο Κουτούκι στην Παιανία, οι πρώτες επιστημονικές έρευνες έγιναν από γαλλική ομάδα (υπό την N. Lambert), επιβεβαιώνοντας το διαρκές ενδιαφέρον τους για τον υπόγειο πλούτο της Ελλάδας.»

Η Γαλλική Σχολή Αθηνών έχει ερευνήσει πολυάριθμα «σπηλαιώδη ιερά» ανά την επικράτεια, όπου η λατρεία εναρμονιζόταν πλήρως με τη φυσική διαμόρφωση του εδάφους. Παράλληλα, το γαλλικό κράτος συνέβαλε καθοριστικά στη χαρτογράφηση του υπεδάφους μέσω της Γαλλικής Επιστημονικής Αποστολής του Μοριά. Αν και η Αποστολή ξεκίνησε το 1829, οι μελέτες της αποτελούν μέχρι σήμερα τη βάση για την έρευνα των υπόγειων οχυρώσεων και των παλαιών μεταλλείων της Πελοποννήσου.

Αν και η Σχολή ερεύνησε εκατοντάδες υπόγειες στοές με στόχο την επιστημονική τεκμηρίωση, οι εργασίες αυτές λειτούργησαν συχνά και ως «χαρτογράφηση» για μελλοντικές γαλλικές επενδύσεις ή στρατιωτικά σχέδια. Ήδη από το 1828, πραγματοποιήθηκε η πρώτη επίσημη έρευνα στην Ελλάδα βασισμένη σε επιστημονικές γεωδαιτικές μετρήσεις. Το έργο αυτό περιλάμβανε τον Χάρτη της Πελοποννήσου και μετέπειτα τον Χάρτη της Ελλάδος, θέτοντας τα θεμέλια για το εθνικό τοπογραφικό δίκτυο. Οι Γάλλοι ερευνητές χρησιμοποίησαν προηγμένες μεθόδους τριγωνισμού, συνδέοντας τα ελληνικά δίκτυα με τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά, ενώ η Σχολή διατηρεί σήμερα στα αρχεία της πάνω από 56.000 χάρτες και σχέδια.

 

Παρά τον καθαρά επιστημονικό προσανατολισμό της Σχολής, οι τοποθεσίες που ανασκάπτει αποτελούν συχνά πόλο έλξης για θεωρίες περί μυστικών ταγμάτων και μεταφυσικών φαινομένων. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Κωρυκείου Άντρου, που ανασκάφηκε το 1969 από τον Pierre Amandry. Εκεί βρέθηκαν πάνω από 25.000 αστράγαλοι ζώων, οι οποίοι συνδέονταν άμεσα με τη μαντεία (κληρομαντεία). Η μελέτη αυτή ανέδειξε πώς οι αρχαίοι χρησιμοποιούσαν τους υπόγειους χώρους για να επικοινωνήσουν με το «θείο» μέσω της αισθητηριακής αποστέρησης. Τέλος, το ενδιαφέρον για την περιοχή ενισχύεται από την ιστορική παρουσία των Ναϊτών στην Πελοπόννησο κατά την περίοδο του Πριγκιπάτου της Αχαΐας.

 

 

Η Γαλλική Σχολή και η Αναζήτηση της «Χαμένης Γνώσης» στην Ελλάδα

 

Οχυρώσεις και Ιπποτική Παράδοση
Οι γαλλικές αρχαιολογικές αποστολές χαρτογράφησαν συστηματικά τις μεσαιωνικές οχυρώσεις, αποκαλύπτοντας στοές διαφυγής τις οποίες οι λαϊκές παραδόσεις ταυτίζουν με τις μυστικές τελετές των Ιπποτών. Στη Ρόδο, η Γαλλική Σχολή μελέτησε εκτενώς τη Μεσαιωνική Πόλη· οι έρευνες σε υπόγειες στοές και κρύπτες κάτω από το Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου αποκάλυψαν ένα δίκτυο που χρησίμευε τόσο για την ασφαλή επικοινωνία όσο και για τη διαφύλαξη κειμηλίων.

 

Μυστικισμός και Απαγορευμένη Γνώση
Στα τέλη του 19ου αιώνα, μέλη της Σχολής (όπως ο Gabriel Millet) επισκέφθηκαν τη μοναστική κοινότητα του Αγίου Όρους. Το ενδιαφέρον τους επικεντρώθηκε στην «Ησυχαστική» παράδοση και σε αρχαία χειρόγραφα που θεωρούνταν ότι περιείχαν «απαγορευμένη» γνώση, την οποία οι Γάλλοι επιδίωκαν να αρχειοθετήσουν ή να αποκτήσουν. Αντίστοιχα, στην Επίδαυρο, η μελέτη της Θόλου —ενός από τα πιο αινιγματικά οικοδομήματα της αρχαιότητας με υπόγειο λαβύρινθο— εστίασε στον τρόπο που ο χώρος χρησιμοποιούνταν για την «εγκοίμηση» και τη θεραπεία μέσω του ύπνου και των παραισθήσεων.

 

Αντικύθηρα και Τεχνολογικό «Απόκρυφο»
Η συνεργασία του Jacques-Yves Cousteau με τη Γαλλική Σχολή το 1976 για το ναυάγιο των Αντικυθήρων άγγιξε τα όρια του «αποκρύφου». Αιτία ήταν ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων, τον οποίο πολλοί θεωρούσαν προϊόν μιας προηγμένης, «χαμένης γνώσης» που έπρεπε να επανεκτιμηθεί.

 

Γεωπολιτική και Φράγκικη Κληρονομιά
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η χαρτογράφηση των ιπποτικών θέσεων στην Ελλάδα δεν είχε μόνο αρχαιολογικό χαρακτήρα, αλλά αποτελούσε και μια προσπάθεια σύνδεσης της Γαλλίας με την ιστορική της κληρονομιά στην Ανατολή. Οι ερευνητές μελέτησαν σε βάθος το κάστρο του Άργους, πρώην κτήση των Ναϊτών, χαρτογραφώντας κρυφές δεξαμενές και στοές. Παράλληλα, πραγματοποίησαν λεπτομερείς αποτυπώσεις στα υπόγεια του κάστρου Χλεμούτσι, του σημαντικότερου φράγκικου οχυρού στην Πελοπόννησο.

 

«Οι Ναΐτες διατηρούσαν ισχυρά οικονομικά συμφέροντα στην περιοχή της Ανδραβίδας, όπου οι ανασκαφές έφεραν στο φως υπόγειους θολωτούς χώρους που λειτουργούσαν ως αποθήκες ή θησαυροφυλάκια. Η "Επιστημονική Αποστολή του Μοριά", δρώντας υπό κρατική εντολή, αξιοποίησε αυτά τα ευρήματα για να προβάλει τη Γαλλία ως τον νόμιμο "προστάτη" των χριστιανικών μνημείων στην Ελλάδα.

 

Παρά την εκδίωξη των Ναϊτών, οι μεταγενέστερες έρευνες του γαλλικού κράτους στη Ρόδο —με εξέχουσα την εργασία του αρχιτέκτονα Albert Gabriel— επικεντρώθηκαν στο Κολάκιο, την αποκλειστική συνοικία των Ιπποτών. Εκεί εντοπίστηκαν εγχάρακτα σύμβολα σε υπόγειους χώρους, τα οποία συνδέονται με την εσωτερική ιεραρχία των ταγμάτων και μελετήθηκαν από τους Γάλλους ως μέρος της δικής τους ιστορικής γενεαλογίας.

 

Αντίστοιχο ενδιαφέρον εκδηλώθηκε και στην "Καθολική" Σύρο, όπου Γάλλοι ερευνητές εστίασαν σε σπήλαια και υπόγειους χώρους λατρείας που χρησιμοποιήθηκαν από τα δυτικά τάγματα κατά τη Λατινοκρατία. Παράλληλα, Γάλλοι αξιωματικοί χαρτογράφησαν τις Κατακόμβες της Μήλου και τις παρακείμενες στοές ορυχείων, καθώς το νησί αποτελούσε στρατηγικό κόμβο για τους στόλους των Ιπποτών. Οι έρευνες σε αυτές τις κρύπτες αναζητούσαν ίχνη της παρουσίας του Τάγματος του Αγίου Ιωάννη και των Ναϊτών στο Αιγαίο.

 

Σήμερα, η Γαλλική Σχολή Αθηνών (EFA) δημοσιεύει τακτικά μελέτες για τις μεσαιωνικές οχυρώσεις των Ταγμάτων μέσω του Bulletin de Correspondance Hellénique και του ψηφιακού αρχείου CEFAEL. Ωστόσο, ενώ τα κινητά ευρήματα παραδίδονται στις ελληνικές αρχές, ένα τεράστιο σώμα πρωτότυπων αρχείων, γεωδαιτικών δεδομένων του 19ου αιώνα και φωτογραφιών παραμένει υπό τη διαχείριση της Σχολής. Οι αποστολές αυτές παρήγαγαν έναν όγκο υλικού που, σε μεγάλο βαθμό, παραμένει ακόμα στις "σκιές".»

 

Παρόλο που οι επίσημες καταγραφές αναφέρουν συνήθως "θραύσματα οπλισμού" ή "νομίσματα", υπάρχουν μαρτυρίες για την εύρεση σφραγιδόλιθων και εγχειριδίων που έφεραν τα σύμβολα των Ναϊτών. Αυτά τα αντικείμενα συχνά "εξαφανίζονταν" από τις επίσημες λίστες παράδοσης προς το ελληνικό κράτος, καταλήγοντας σε ιδιωτικές συλλογές στη Γαλλία.

Πιστευόταν ότι οι Ναΐτες είχαν αποκρύψει αντικείμενα μεγάλης αξίας —όπως κωδικοποιημένους χάρτες ή "φορτισμένα" μέταλλα— σε στρατηγικά σημεία, εκεί όπου οι υπόγειες στοές συναντούσαν αρχαία ιερά. Η Γαλλική Σχολή Αθηνών (EFA) φέρεται να χαρτογράφησε αυτά τα σημεία με απόλυτη γεωδαιτική ακρίβεια, ωστόσο οι πλήρεις χάρτες των "σημείων τομής" δεν δημοσιοποιήθηκαν ποτέ.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, έγγραφα που ανακαλύφθηκαν σε κρύπτες μοναστηριών ή κάστρων, τα οποία είχαν διατελέσει υπό τον έλεγχο των Ιπποτών, χαρακτηρίστηκαν ως "γαλλική πολιτιστική κληρονομιά" και ενσωματώθηκαν απευθείας στα κρατικά αρχεία του Παρισιού.»

 

 ΥΓ.«Όλα τα παραπάνω δεν αποτελούν θεωρία συνωμοσίας· ο αναγνώστης μπορεί να βρει τα στοιχεία σε έγκυρες πηγές, αν ερευνήσει όσα αναφέρω. Αυτός είναι και ο λόγος που ο Γρηγόρης Τσουκαλάς υποστηρίζει φορείς όπως η Ε.ΠΕ.Α.Ν. και η Ε.Σ.Ε. Πιστεύει ότι τέτοιες έρευνες πρέπει να πραγματοποιούνται από Έλληνες, είτε σπηλαιολόγους είτε σχετικούς επιστήμονες, ώστε τα ευρήματα, η ιστορία και το υλικό να παραμένουν σε ελληνικά χέρια και η γνώση να διατηρείται στη χώρα μας.»η διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς και των επιστημονικών ευρημάτων από εγχώριους φορείς είναι ένα ζήτημα που απασχολεί έντονα την επιστημονική κοινότητα και το ευρύ κοινό.Ο Γρηγόρης Τσουκαλάς, μέσα από τη δράση του, συχνά αναδεικνύει την ανάγκη για ελληνική συμμετοχή και έλεγχο σε έρευνες που αφορούν τον ελλαδικό χώρο. Φορείς όπως η Ε.ΠΕ.Α.Ν.  και η Ε.Σ.Ε. (Ελληνική Σπηλαιολογική Εταιρεία) παίζουν καθοριστικό ρόλο σε αυτό, καθώς-Τα ευρήματα καταγράφονται και αρχειοθετούνται βάσει των ελληνικών πρωτοκόλλων.Το υλικό παραμένει στην κατοχή του ελληνικού κράτους ή των αρμόδιων τοπικών μουσείων και φορέων.Οι Έλληνες επιστήμονες και σπηλαιολόγοι αποκτούν άμεση πρόσβαση στην έρευνα, επιτρέποντας τη συνεχή μελέτη του υλικού χωρίς περιορισμούς από εξωτερικούς παράγοντες.

 

 

 

 ΥΓ.Το «Απόκρυφο» Δίκτυο: Οι έρευνες σε Ρόδο, Άργος και Χλεμούτσι δεν περιορίζονται στην επιφάνεια, αλλά εστιάζουν σε υπόγειες στοές και κρύπτες, συνδέοντας την αρχιτεκτονική των Ιπποτών με μυστικές πρακτικές και τη διαφύλαξη κειμηλίων.Η πρακτική της «επιλεκτικής» καταγραφής ευρημάτων και η μεταφορά τους στη Γαλλία ήταν μια πραγματικότητα του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα, αν και συχνά το όριο μεταξύ αρχαιολογικής έρευνας και αναζήτησης κειμηλίων ήταν θολό. Η αναφορά σου στα «φορτισμένα» μέταλλα και τις γεωδαιτικές τομές αγγίζει τη σφαίρα της ιερής γεωμετρίας, την οποία οι Ναΐτες φημολογείται ότι κατείχαν άριστα.

 

ΥΓ. Η εύρεση συμβόλων σε υπόγειους θαλάμους που δεν είχαν χρηστική αξία τροφοδοτεί μέχρι σήμερα τη συζήτηση για τη δράση ταγμάτων (όπως οι Ναΐτες ή οι Ιωαννίτες) που λειτουργούσαν με αυστηρούς κανόνες μυστικότητας. Η ιδιότητα των μηχανικών ως αξιωματικών εξηγεί γιατί πολλά διαγράμματα στοών (π.χ. στο Λαύριο ή στο Εξαμίλι) ταξινομήθηκαν ως απόρρητα. Η γνώση των υπόγειων περασμάτων ήταν στρατηγικό πλεονέκτημα για οποιαδήποτε μελλοντική στρατιωτική επιχείρηση.Διαβασέ ξανά εδώ

 

 ΓΡΑΦΕΙ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ 

 

 

 

ΟΣΚΑΡ ΟΥΑΙΝΤ ΚΑΙ ΜΥΣΤΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΙΕΣ

 

Ο Όσκαρ Ουάιλντ και οι Μυστικές Εταιρείες της Εποχής του

Ο Όσκαρ Ουάιλντ συνδεόταν με ορισμένες από τις σημαντικότερες αποκρυφιστικές και μυστικές οργανώσεις της εποχής του, αν και ο βαθμός της προσωπικής του εμπλοκής διέφερε από τάγμα σε τάγμα.

 

Τεκτονισμός: Η Επίσημη Μύηση
Μυήθηκε στην Apollo University Lodge No. 357 το 1875, κατά τη διάρκεια των σπουδών του στην Οξφόρδη. Κατάφερε να φτάσει στον βαθμό του «Δασκάλου» (Master Mason) και αργότερα έγινε μέλος της Churchill Lodge. Η ενασχόλησή του με τον τεκτονισμό επηρέασε βαθιά τη χρήση συμβολισμών στο έργο του, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το «Πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέυ», όπου κυριαρχούν τα θέματα του ηθικού δυαδισμού και της εσωτερικής αναζήτησης της γνώσης.

 

Το Ερμητικό Τάγμα της Χρυσής Αυγής
Αν και το όνομά του συνδέεται συχνά με το Ερμητικό Τάγμα της Χρυσής Αυγής, ο Ουάιλντ δεν υπήρξε ποτέ επίσημο μέλος. Η στενή του σχέση με το Τάγμα προέκυπτε κυρίως από το περιβάλλον του. Η σύζυγός του, Constance Lloyd, ήταν ενεργό και υψηλόβαθμο μέλος, ενώ στενοί του φίλοι και συνεργάτες, όπως ο ποιητής W.B. Yeats, αποτελούσαν ηγετικές μορφές της οργάνωσης.

 

Το Τάγμα του Χαιρωνέα (The Order of Chaeronea)
Ο Ουάιλντ θεωρείται ο «πνευματικός πατέρας» του Τάγματος του Χαιρωνέα, μιας μυστικής οργάνωσης που ιδρύθηκε το 1897 από τον ποιητή και ακτιβιστή George Cecil Ives. Σκοπός της ήταν η δημιουργία ενός ηθικού και πνευματικού πλαισίου για την προάσπιση των δικαιωμάτων των ομοφυλόφιλων, σε μια εποχή που οι σχέσεις μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου ήταν παράνομες.

Το Τάγμα λειτουργούσε ως μια «πνευματική αδελφότητα» με αυστηρούς κανόνες μυστικότητας και περίπλοκες ιεροτελεστίες. Ο Ives, που το αποκαλούσε «The Cause» (Ο Σκοπός), χρησιμοποιούσε κώδικες στα ημερολόγια του για προστασία από την αστυνομία, ενώ κεντρικό σύμβολο ήταν η «σφραγίδα με το διπλό στεφάνι» και η λέξη-σύμβολο «AMRRHAO». Παράλληλα, η οργάνωση είχε σαφή πολιτική θέση, τασσόμενη κατά της ποινικοποίησης της αντισύλληψης και των εκτρώσεων, ενώ εξελίχθηκε σε ένα παγκόσμιο υπόγειο δίκτυο επικοινωνίας για τα περιθωριοποιημένα άτομα της εποχής.

 

Καθολικισμός και Τέλος
Στην Αγγλία της εποχής, η μεταστροφή στον Καθολικισμό είχε συχνά τον χαρακτήρα μιας «ανατρεπτικής» πράξης, παρόμοιας με τη συμμετοχή σε μια μυστική αδελφότητα. Ο Ουάιλντ φλέρταρε με αυτόν τον θρησκευτικό μυστικισμό καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής του, καταλήγοντας τελικά να βαφτιστεί καθολικός στο νεκροκρέβατό του.

 

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ