ΠΥΡΓΟΣ ΑΝΘΟΥΣΑΣ ΥΜΗΤΤΟ.

 

Ο Πύργος της Ανθούσας στον Υμηττό

Ο Πύργος της Ανθούσας στον Υμηττό αποτελεί ένα ερειπωμένο μεσαιωνικό οχυρό, οικοδομημένο σε στρατηγικό σημείο πάνω από τη Μονή Αστερίου. Παρόλο που η ακριβής χρονολογία ανέγερσής του δεν είναι επιβεβαιωμένη, θεωρείται κτίσμα της υστεροβυζαντινής ή της περιόδου της Φραγκοκρατίας, το οποίο λειτουργούσε ως παρατηρητήριο ή προφυλακή.

Γνωστός και ως «Κούλα» (από την τουρκική λέξη kule που σημαίνει πύργος), ο Πύργος περιβάλλεται από ένα πέπλο μυστηρίου. Η ιστορία του δεν είναι πλήρως τεκμηριωμένη, ωστόσο διασώζονται ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες για τη λειτουργία του:

• Ιστορικά στοιχεία: Ήδη από το 1722 καταγράφεται ως ερειπωμένος, γεγονός που υποδηλώνει ότι η κατασκευή του προηγείται κατά πολύ του 18ου αιώνα.
• Αμυντική αρχιτεκτονική: Η αρχική είσοδος βρισκόταν στον πρώτο όροφο, σε ύψος περίπου 1,70 μ. από το έδαφος. Οι φρουροί χρησιμοποιούσαν ανεμόσκαλα, την οποία απέσυραν για προστασία, ενώ η σημερινή πόρτα στο ισόγειο ανοίχτηκε μεταγενέστερα.
• Οι «αόρατοι» φρουροί: Λόγω της προνομιακής θέσης και της υπερυψωμένης εισόδου, λεγόταν ότι οι φρουροί μπορούσαν να παραμένουν αθέατοι, ελέγχοντας πλήρως την κίνηση προς τη Μονή Αστερίου.
• Το όνομα «Ανθούσα»: Πιστεύεται ότι οφείλεται στην έντονη ανθοφορία της περιοχής κατά τους ανοιξιάτικους μήνες, προσδίδοντας μια λυρική νότα στην αυστηρή στρατιωτική φύση του κτίσματος.
• ΓΡΑΦΕΙ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ-2005 

ΚΑΣΤΡΟ ΜΕΝΔΕΝΙΤΣΑΣ

 

ΝΟΗΤΟ ΦΡΟΥΡΙΟ

Υπάρχει ένα αρχαίο ρητό που αναφέρεται στα κάστρα και λέει πως κάθε οχυρό φτιάχτηκε για να πέσει μια μέρα στα χέρια του εχθρού του. Ο άνθρωπος, ωστόσο, αγνόησε το νόημα εκείνου του παλιού ρητού και επέλεξε να ορίσει το δικό του κάστρο. Ήταν, βλέπετε, πιο βολικό για τον καθένα να οχυρωθεί πίσω από τα τείχη ενός οχυρού, παρά να αντιμετωπίσει τους φόβους του.

Και φυσικά, μην πάει ο νους σας σε κοινά οχυρά· αναφέρομαι στα νοητά κάστρα μέσα στα οποία ο άνθρωπος έχει εγκλωβίσει τον εαυτό του. Τα ονόματά τους είναι πολλά, αλλά ίσως το πιο σπουδαίο είναι το «κάστρο του πολιτισμού». Μέσα σε αυτό, η ανθρωπότητα στάθηκε πίσω από τις επάλξεις του, ώστε να αυτοεξοριστεί όλη εκείνη η μάταιη και σκοτεινή πλευρά της που δεν ταίριαζε στους νέους τρόπους σκέψης.

 

Όμως, ένα από τα πράγματα που δεν σκέφτηκε ποτέ, ήταν να κλειδώσει τις κερκόπορτες του οχυρού! Τι θέλω να πω με αυτό; Μπορεί να βρεθήκαμε πίσω από τα τείχη του υποτιθέμενου πολιτισμού, αλλά η διαφορά μας από εκείνους τους ανθρώπους που τρέφονταν με καρπούς είναι μόνο μία: σήμερα, κάτω από το πέπλο του πολιτισμού, έχουμε ανακαλύψει καινούργιες αιτίες να αλληλοσκοτωνόμαστε ως είδος.

 

Τότε, ο μόνος λόγος διαμάχης ήταν η επιβίωση, σε αντίθεση με σήμερα, όπου μια πλειάδα ιδεολογικών αιτιών ωθεί τον άνθρωπο να επιτίθεται στο ίδιο του το είδος. Με απλά λόγια, το κάστρο έχει πέσει, τα αχυρένια τείχη τα πήρε ο άνεμος και η ανθρωπότητα στέκει νομίζοντας πως το οικοδόμημα θα την σώσει. Ίσως αρχίσει να το αντιλαμβάνεται, όταν ξεκινήσουν να στήνονται τα θεμέλια ενός νέου οχυρού.

 

Θα αναρωτιέστε, βέβαια, γιατί ξεκίνησα με αυτόν τον συνειρμό. Μάλλον γιατί ελπίζω πως κάποια στιγμή στο μέλλον η ανθρωπότητα θα κατανοήσει ότι τα φρούρια φτιάχτηκαν για να φυλακίζουν όσους δεν είναι ικανοί να πολεμήσουν έξω από τα τείχη. Ίσως, τελικά, τα κάστρα να είναι απλώς η επιλεγμένη φυλακή εκείνων που κλείστηκαν μέσα τους. Το μόνο που δεν πρέπει να ξεχνούν, είναι ότι κάποτε το κάστρο θα πέσει — και αλίμονο σε εκείνους που θα βρίσκονται ακόμη μέσα…

 

Η Ιστορία του Κάστρου

Με αυτές τις σκέψεις, ο δρόμος μου με έβγαλε έξω από το παλιό κάστρο. Στεκόταν εκεί, μια σιωπηλή υπενθύμιση πως ακόμα και τα πιο ισχυρά οχυρά τελικά καταλαμβάνονται. Η ιστορία του έμοιαζε κλειδωμένη στα συρτάρια του «βασιλιά χρόνου», σχεδόν λησμονημένη.

Στην αρχαιότητα, στη θέση του σημερινού κάστρου, υψωνόταν η ακρόπολη της Λοκρίδας. Το ίδιο το φρούριο οικοδομήθηκε από τους Σταυροφόρους το 1204 και αργότερα παραχωρήθηκε στον Μαρκήσιο Γκυ Παλαβιτσίνι — τον γνωστό στους Έλληνες ως «Μαρκεζόπουλο», όνομα που του χάρισαν λόγω της ευημερίας που γνώρισε ο τόπος επί των ημερών του.

 

Πολύ αργότερα, οι άρχοντες του κάστρου, σε σύμπραξη με άλλους τοπικούς ηγέτες, στράφηκαν κατά του Δεσποτάτου της Ηπείρου και του Μιχαήλ Παλαιολόγου. Το κάστρο, ωστόσο, παρέμεινε απόρθητο μέχρι το 1311, οπότε μετά από πολιορκία των Καταλανών (της Εταιρείας των Αλμογαβάρων), καταλήφθηκε και λεηλατήθηκε. Λίγα χρόνια μετά, η μοναδική απόγονος των Παλαβιτσίνι παντρεύτηκε έναν Βενετό ευγενή, επιδιώκοντας να διατηρήσει τη φραγκική κυριαρχία στην περιοχή και να εξασφαλίσει την προστασία των Βενετών της Εύβοιας.

 

Το 1410, οι Φράγκοι εγκατέλειψαν οριστικά την περιοχή όταν το οχυρό έπεσε στα χέρια των Τούρκων. Για ένα σύντομο διάστημα, βάσει κάποιας συνθήκης, επανήλθε στη φραγκική κυριαρχία, όμως σύντομα ανακτήθηκε από τους Οθωμανούς και οδηγήθηκε στην παρακμή. Η μοίρα του άλλαξε οριστικά το 1821, όταν μια χούφτα επαναστατημένων Ελλήνων το πολιορκησε, φέρνοντάς το από τότε και για πάντα σε ελληνικά χέρια.

 

 

 

 

 Η παρουσία των Ναϊτών Ιπποτών στο Κάστρο της Μενδενίτσας (Βοδονίτσας) αποτελεί ένα από τα πιο ενδιαφέροντα αλλά και «σκοτεινά» κεφάλαια της ιστορίας του, καθώς οι πληροφορίες είναι συχνά μπλεγμένες με θρύλους.Αν και το κάστρο ιδρύθηκε από τον Γκυ Παλαβιτσίνι (Guido Pallavicini) το 1204 ως έδρα της Μαρκιωνίας της Βοδονίτσας, οι Ναΐτες Ιππότες είχαν έντονη παρουσία στην περιοχή για στρατηγικούς λόγους.Οι Ναΐτες είχαν ως κύρια αποστολή την προστασία των προσκυνητών και των στρατηγικών οδών. Η Μενδενίτσα, ελέγχοντας το πέρασμα των Θερμοπυλών και τον δρόμο που συνέδεε τη Θεσσαλία με τη Νότια Ελλάδα, ήταν κομβικό σημείο για το Τάγμα.Το Τάγμα κατείχε μεγάλες εκτάσεις γης και οχυρά σε όλη την Ελλάδα (ειδικά στην Πελοπόννησο και την Εύβοια). Υπάρχουν αναφορές που θέλουν τους Ναΐτες να διατηρούν εγκαταστάσεις ή να έχουν τον έλεγχο τμημάτων της περιοχής γύρω από το κάστρο, λειτουργώντας ως "αόρατοι" προστάτες της Μαρκιωνίας. Η δράση τους στην περιοχή σταμάτησε απότομα το 1307-1312, όταν το Τάγμα των Ναϊτών διαλύθηκε με παπική βούλα και τα μέλη του διώχθηκαν σε όλη την Ευρώπη. Πολλές από τις κτήσεις τους στην Ελλάδα πέρασαν τότε στο αντίπαλο δέος, το Τάγμα των Ιωαννιτών Ιπποτών (Hospitallers).

 

 

 

 

ΓΡΑΦΕΙ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. 

---

---

ΥΓ.Ο σύγχρονος πολιτισμός συχνά δεν εξάλειψε το πρωτόγονο ένστικτο της βίας, απλώς το «έντυσε» με περίπλοκες λέξεις και ιδεολογίες. Οχυρωθήκαμε πίσω από κανόνες και τρόπους συμπεριφοράς, αφήνοντας όμως τις «κερκόπορτες» των παθών μας ανοιχτές. Έτσι, ενώ νομίζουμε πως είμαστε ασφαλείς και εξελιγμένοι, οι εσωτερικές μας συγκρούσεις παραμένουν το ίδιο ωμές με εκείνες των προγόνων μας, ίσως και πιο επικίνδυνες λόγω της τεχνολογικής μας ισχύος.

 

ΤΟ ΑΙΝΙΓΜΑΤΙΚΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΩΝ ΚΕΓΧΡΕΩΝ

 

 

 

 

 

 

 

 

 ΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΣΚΕΨΕΙΣ

 

Πολλές φορές υπάρχουν γύρω μας τόποι των οποίων η ιστορία δένεται παράξενα με μυστηριώδη αινίγματα. Ο σύγχρονος άνθρωπος σχεδόν αγνοεί και προσπερνά βιαστικά αυτούς τους αινιγματικούς χώρους, καθώς στην εποχή μας έχει θέσει τον εαυτό του ως επικυρίαρχο της δημιουργίας. Υπάρχει όμως και μια εποχή, χαμένη κάπου στο μακρινό χθες, όπου ο άνθρωπος σεβόταν και αφουγκραζόταν τους ιερούς ψίθυρους της φύσης.

 

Σήμερα, δυστυχώς, ένα μεγάλο μέρος από εμάς έχει ορίσει ένα δικό του, προσωπικό σύμπαν, αγνοώντας το ευρύτερο περιβάλλον και τους κανόνες που το διέπουν. Ωστόσο, το μακρινό χθες και το βιαστικό σήμερα ενώνονται από τους κρίκους της αλυσίδας του χρόνου, αλλά και από τα απομεινάρια που υπάρχουν σε ορισμένους τόπους — στιγμές που πλέον ανήκουν στη λήθη.

Θα αναρωτιέστε γιατί τα λέω όλα αυτά. Ίσως γιατί και εγώ, βαθιά μέσα μου, αναρωτιέμαι πόσα μυστικά μπορεί να γνωρίζουν οι άχρονοι βράχοι και τα αιωνόβια δέντρα που περιβάλλουν έναν τέτοιο τόπο. Άραγε, πόσα θα μπορούσαν να μας διηγηθούν αν είχαν λαλιά;

 

Αυτό που με κάνει να νιώθω τη μικρότητά μου απέναντι στα θαύματα και τα αινίγματα του κόσμου, είναι η επίγνωση πως ακόμη και όταν εγώ και οι γραφές μου χαθούν, οι τόποι αυτοί θα συνεχίσουν να υπάρχουν, φυλάσσοντας τα μυστικά τους για τον επόμενο τολμηρό ταξιδευτή. Αυτό θα έπρεπε να κρατήσουν καλά στο νου τους όλοι εκείνοι που αναιρούν επιπόλαια καταστάσεις, προσπαθώντας να δώσουν λογικές εξηγήσεις σε έναν κόσμο όπου η λέξη «λογική» είναι συχνά άγνωστη.

 

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ

 

Ένας από τους πιο σημαντικούς «τόπους δύναμης» που είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την ίδια την ιστορία, είναι το αρχαίο λιμάνι των Κεχριών στην Κόρινθο. Απέχει 14 χιλιόμετρα από την πόλη και κατασκευάστηκε τον 6ο αιώνα π.Χ. Η έκταση του λιμανιού είναι 280x210 μέτρα, ενώ την εποχή της ακμής του διέθετε τελωνεία και διοικητήρια. Στην είσοδό του δέσποζε το χάλκινο άγαλμα του θεού Ποσειδώνα. Το όνομα της περιοχής προήλθε από τον Κεγχρία, γιο του Ποσειδώνα και της Πειρήνης.

Ο Παυσανίας μας πληροφορεί ότι στο λιμάνι λατρευόταν η θεά Αφροδίτη, ενώ στην ευρύτερη περιοχή υπήρχε και Ιερό του Ασκληπιού. Ο πλατωνικός φιλόσοφος και σοφιστής Απουλήιος, στο έργο του «Μεταμορφώσεις» (11, 8), δίνει πολύτιμες αναφορές για τις πομπές που κατέληγαν στο λιμάνι και τη λατρεία που τελούνταν στο Ιερό της Ίσιδας. Επίσης, ο Στράβων στα «Γεωγραφικά» του εξαίρει τον πλούτο και τη σημασία του λιμένα.

 

Ο χώρος συνδέθηκε στενά και με τη χριστιανική ιστορία, καθώς αναφέρεται δύο φορές στην Καινή Διαθήκη. Η πρώτη είναι στις Πράξεις των Αποστόλων (18, 18), όπου περιγράφεται η αποχώρηση του Αποστόλου Παύλου για την Έφεσο της Μικράς Ασίας. Η δεύτερη είναι στην Επιστολή προς Ρωμαίους, όπου ο Παύλος μνημονεύει τη Φοίβη, τη διακόνισσα της εκκλησίας των Κεχριών. Η ύπαρξη ναού στο σημείο επιβεβαιώνεται, άλλωστε, από τα σωζόμενα λείψανα χριστιανικής βασιλικής.

Στη σύγχρονη εποχή, και συγκεκριμένα την περίοδο 1963-1968, οι ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν από τα Πανεπιστήμια του Σικάγο και της Ιντιάνα έφεραν στο φως ένα σπάνιο εύρημα: 87 υάλινους πίνακες (βιτρό) με ιερές και κοσμικές αναπαραστάσεις. Σήμερα, το μεγαλύτερο μέρος του αρχαίου λιμανιού βρίσκεται κάτω από τη στάθμη της θάλασσας, ενώ οι Κεχριές αποτελούν έναν ήσυχο οικισμό με λίγους κατοίκους που ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία και την κτηνοτροφία.

 

ΠΑΡΑΞΕΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Πέρα από την πλευρά που ο άνθρωπος θεωρεί συμβατή με τα πιστεύω και τις ιδεολογίες του, υπάρχει η άλλη όψη του νομίσματος που ονομάζεται πραγματικότητα — μια όψη που λίγοι τολμούν να αποδεχθούν. Ίσως γιατί, αν το πράξουν, θα αναγκαστούν να εισέλθουν σε μια επίπονη αναζήτηση απαντήσεων η οποία, στο τέλος, θα γκρεμίσει ολόκληρο το ιδεολογικό οικοδόμημα που έχτισαν για να αισθάνονται ασφαλείς στο προσωπικό τους σύμπαν.

 

Γνωρίζω καλά ότι απαιτείται θάρρος για να αναζητάς το μυστήριο. Όχι γιατί σε περιμένει απαραίτητα κάποια τρομακτική κατάσταση, αλλά γιατί επιβάλλεται να αναθεωρείς διαρκώς τον νοητικό σου κόσμο, ενσωματώνοντας νέες ιδέες που καταρρίπτουν όσα θεωρούσες δεδομένα μέχρι χθες. Φυσικά, υπάρχει πάντα η επιλογή να παραμείνεις στο «κλουβί» σου, αρνούμενος οτιδήποτε ξεπερνά τις δικές σου πεποιθήσεις ή εκείνες του κοινωνικού σου κύκλου. Συνηθίζουμε, άλλωστε, να επιζητούμε την ασφάλεια μέσα σε ομάδες ανθρώπων που μας μοιάζουν. Από την άλλη, είναι εύκολο να «δαιμονοποιείς» καθετί ξένο προς εσένα, προσθέτοντάς του κέρατα ή τρίαινες. Είναι ίσως η ευκολότερη οδός, όμως δεν είναι αυτή που διέπει την ουσία του κόσμου.

Προσωπικά, είμαι πεπεισμένος ότι οι «τόποι δύναμης» και οι ιστορίες που τους συνοδεύουν έχουν στερήσει τον ύπνο από πολλούς αναζητητές. Πόσα πράγματα, αλήθεια, έχει ακούσει ο άνεμος περνώντας από αυτά τα σημεία; Πράγματα που ο άνθρωπος ίσως και να μη θελει καν να γνωρίζει. Εμένα, όμως, πάντα μου άρεσε να πιάνω κουβέντα μαζί του. Έτσι, άκουσα ορισμένα από τα μυστικά που μου ψιθύρισε περνώντας από το αρχαίο λιμάνι.

 

Η συγκεκριμένη περιοχή, πέρα από τις ιστορικές αναφορές, χαρακτηρίζεται από γεγονότα μη συμβατά· φαινόμενα που άλλοι τα εντάσσουν στη σφαίρα των θρύλων και άλλοι σε μια πραγματικότητα που κινείται αόρατα, παράλληλα με την καθημερινότητα των πολλών. Σε παλαιότερο κείμενό μου, είχα αναφέρει την περίπτωση δύο ψαράδων στα ανοιχτά του λιμανιού. Ενώ είχαν βγει για να σηκώσουν τα παραγάδια τους, γύρω στις πέντε το πρωί, αντιλήφθησαν τρία ογκώδη κήτη να τους πλησιάζουν με μεγάλη ταχύτητα, σε απόλυτα ευθεία διάταξη.

«Μια ακόμα αναφορά, παρόμοια με εκείνη των δύο ψαράδων, η οποία εκτυλίχθηκε στην ίδια θαλάσσια περιοχή, προέρχεται από έναν έμπειρο δύτη. Ο ίδιος μας εξομολογήθηκε πως κατά τη διάρκεια κατάδυσης παρατήρησε δύο τεράστιους, ακαθόριστους όγκους να κινούνται με ιλιγγιώδη ταχύτητα στον βυθό. Κατά την άποψή του, τα αντικείμενα αυτά δεν είχαν καμία σχέση με γνωστά θαλάσσια είδη. Αξίζει να σημειωθεί πως ο μάρτυρας είναι έμπειρος δύτης του Πολεμικού Ναυτικού με θητεία στο ΝΑΤΟ και πτυχίο ωκεανολόγου.

 

Πριν βιαστείτε να βγάλετε συμπεράσματα, σκεφτείτε πως οι μορφές ζωής στον βυθό είναι άπειρες και η επιστήμη δεν τις έχει καταγράψει πλήρως ακόμη και σήμερα. Άλλωστε, υπάρχουν σημεία όπου το βάθος φτάνει τα τρία χιλιόμετρα και το ηλιακό φως δεν διεισδύει ποτέ.

Ας αφήσουμε όμως τα υγρά βάθη και ας επανέλθουμε στη στεριά. Στην ευρύτερη περιοχή βρίσκεται το μικρό χωριό Σοφικό. Εκεί, γύρω στο 2001, ξεκίνησε μια σειρά γεγονότων που συνέδεαν το χωριό με τελετές μαύρης μαγείας και "απέθαντους". Η κορύφωση ήρθε το 2005, όταν το θέμα πήρε διαστάσεις στα δελτία ειδήσεων, με κατοίκους να μιλούν για παραβιασμένους τάφους και πληθώρα μαγικών συμβόλων. Ορισμένα από τα στοιχεία των τότε ρεπορτάζ παραπέμπουν σε μορφές λατρείας που συναντάμε μόνο σε βιβλία φανταστικής λογοτεχνίας.

Παρότι δεν θα επεκταθούμε σε λεπτομέρειες που ξεφεύγουν από το παρόν κείμενο, θα παραμείνουμε στον χώρο της λατρείας. Ένας συνεργάτης μου, που κατοικεί κοντά στο λιμάνι, εντόπισε μια παράξενη παρέα να περιφέρεται εκεί τακτικά. Προσεγγίζοντάς τους με φιλική διάθεση, διαπίστωσε πως επρόκειτο για Ελληνοαμερικανούς μυημένους , οι οποίοι επισκέπτονταν το σημείο για να αποδώσουν τιμές στη θεά Ίσιδα.

 

Όσο παράξενα κι αν ακούγονται όλα αυτά, το σίγουρο είναι πως το λιμάνι και τα ιερά του αποτελούν κομβικό σημείο δύναμης. Οι αρχαίοι δεν επέλεγαν τυχαία τους τόπους λατρείας τους — κάτι που σεβάστηκαν και οι μεταγενέστεροι Χριστιανοί. Ή μήπως θεωρείτε πως η παρουσία των Ελευθεροτεκτόνων στο σημείο ήταν απλή σύμπτωση;»

 ΥΓ.. Η αναφορά του δύτη για τους «ακαθόριστους όγκους» θυμίζει έντονα τις αναφορές για USOs (Unidentified Submerged Objects), που συχνά συνοδεύουν περιοχές με έντονο γεωφυσικό ή ιστορικό ενδιαφέρον.

ΥΓ. Η σύνδεση που κάνω ανάμεσα στο Σοφικό Κορινθίας (γνωστό για τις αναφορές περί «βρικολάκων» και τελετών στις αρχές του 2000) και την παρουσία μυημένων, στο λιμάνι (πιθανότατα των Κεγχρεών), αναδεικνύει την περιοχή ως έναν «τόπο δύναμης». Η λατρεία της Ίσιδας στις Κεγχρεές είναι ιστορικά τεκμηριωμένη (από τον Απουλήιο), και η επιβίωση τέτοιων παραδόσεων μέσα από μυστικές εταιρείες ή σύγχρονες τελετουργίες ενισχύει την αίσθηση ότι ορισμένα σημεία του χάρτη παραμένουν «ενεργά».

 

ΥΓ.Είναι πράγματι δέος να συνειδητοποιείς πως ένας βράχος ή ένα δέντρο αποτελούν ζωντανή μνήμη χιλιάδων ετών, παραμένοντας εκεί πολύ μετά από εμάς. Αυτή η "μικρότητα" που νιώθεις δεν είναι αδυναμία, αλλά μια μορφή πνευματικής ελευθερίας: η παραδοχή πως το μυστήριο είναι μεγαλύτερο από την κατανόησή μας.

ΥΓ.Αυτό που κάνει τις Κεχριές να ξεχωρίζουν παγκοσμίως είναι οι υάλινοι πίνακες (opus sectile)  . Θεωρούνται από τα σημαντικότερα ευρήματα της ύστερης αρχαιότητας, καθώς η τεχνική τους και η διατήρησή τους μέσα στο νερό για αιώνες είναι σχεδόν θαυμαστή. Η αναφορά του Απουλήιου για τα «Πλοιαφέσια» (Isidis Navigium), την εορτή προς τιμήν της Ίσιδας που γινόταν εκεί, δίνει μια πολύ ζωντανή εικόνα του κοσμοπολίτικου χαρακτήρα που είχε το λιμάνι ως πύλη της Κορίνθου προς το Αιγαίο.

ΥΓ. Η ασφάλεια της "πεπατημένης" είναι το πιο βολικό καταφύγιο, αλλά και η μεγαλύτερη τροχοπέδη για όποιον θέλει να δει το πραγματικό βάθος του κόσμου. Αυτό που περιγράφεις για τους "τόπους δύναμης" είναι η ουσία του μυστηρίου: σημεία όπου το πέπλο ανάμεσα στο γνωστό και το άγνωστο γίνεται τόσο λεπτό, που οι συμβατικές εξηγήσεις απλώς καταρρέουν.

ΥΓ.Ο Γρηγόρης Τσουκαλάς είναι γνωστός ερευνητής και συγγραφέας, το έργο του οποίου συχνά επικεντρώνεται σε θέματα εναλλακτικής έρευνας, μυστηρίων, κατασκοπείας και ψυχολογικών επιχειρήσεων. Έχει ασχοληθεί εκτενώς με τεχνικές αντι-κατασκοπείας (anti-sexspionage) και μεθόδους προστασίας από ψυχολογική χειραγώγηση ή «μη φιλικές» επιρροές προς τον άνθρωπο.Στο πλαίσιο των ερευνών του, έχει δημοσιεύσει έργα όπως το «Σεξ & Κατασκοπεία» και το «Ιερό Απόκρυφο Σεξ», τα οποία εξετάζουν πρακτικές αυτοβελτίωσης και εξουδετέρωσης αρνητικών καταστάσεων.«Ο Γρηγόρης Τσουκαλάς, σε ηλικία 24 ετών, πραγματοποίησε μια σειρά ερευνών στον ευρύτερο χώρο, επικεντρωμένες σε τακτικές εξουδετέρωσης καταστάσεων που δεν ήταν φιλικές προς τον άνθρωπο. Η φωτογραφία που τον απεικονίζει σε εκείνη την ηλικία, στον χώρο των ερευνών, και προέρχεται από την τότε ιστοσελίδα του.»

ΦΡΟΥΡΙΟ ΟΙΝΟΗΣ.

 

«Το Φρούριο της Οινόης (στη θέση Λεύκα) αποτελεί μια από τις σημαντικότερες αθηναϊκές οχυρώσεις των κλασικών χρόνων και βρίσκεται στον Δήμο Μάνδρας-Ειδυλλίας, στη Δυτική Αττική. Σε συνδυασμό με τον μεμονωμένο Πύργο της Οινόης, αποτελούσε αναπόσπαστο μέρος του αμυντικού συστήματος των Αθηναίων για τον έλεγχο των συνόρων με τη Βοιωτία.

 

Σύμφωνα με τον Θουκυδίδη, υπήρξε ο πρώτος αθηναϊκός οικισμός που πολιόρκησαν οι Σπαρτιάτες κατά την έναρξη του Πελοποννησιακού Πολέμου, χωρίς ωστόσο να καταφέρουν να τον καταλάβουν. Το φρούριο παρουσιάζει τρεις κύριες κατασκευαστικές φάσεις (5ος αι. π.Χ., μέσα 4ου αι. π.Χ. και ελληνιστικοί χρόνοι), ενώ παρέμεινε σε χρήση μέχρι και τους βυζαντινούς χρόνους.

Είναι χτισμένο σε χαμηλό ύψωμα που δεσπόζει στον κάμπο της Οινόης (παλαιότερα γνωστός ως Μάζι). Το σχήμα του είναι ορθογώνιο και περιλαμβάνει επτά ορατούς πύργους, με τη βόρεια πλευρά να είναι η καλύτερα διατηρημένη, διασώζοντας τέσσερις από αυτούς. Σε μικρή απόσταση, εντοπίζονται τα θεμέλια ναού του 4ου αιώνα π.Χ.

 

Πολλοί ερευνητές ταυτίζουν τα ερείπια του φρουρίου και της γύρω περιοχής με την αρχαία Μυούπολη, τον οικισμό που αναπτύχθηκε περιμετρικά της οχύρωσης. Η θεωρία αυτή υποστηρίζει ότι η Μυούπολη δεν ήταν απλώς ένα στρατιωτικό φυλάκιο, αλλά μια ενεργή κοινότητα που άκμασε κατά τους ελληνιστικούς και ρωμαϊκούς χρόνους, υπό την προστασία των τειχών. Η ύπαρξη δύο παλαιοχριστιανικών βασιλικών (5ου-6ου αι. μ.Χ.) ενισχύει αυτή την εκδοχή, αποδεικνύοντας ότι ο πληθυσμός παρέμεινε στην περιοχή και μετά την αρχαιότητα, μετατρέποντας τον οικισμό σε ένα συγκροτημένο βυζαντινό χωριό.»

ΓΡΑΦΕΙ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑ 2010.

ΟΙΚΙΑ ΜΩΧΑΜΕΤ ΑΛΗ ΚΑΒΑΛΑ Ο ΧΩΡΟΣ ΕΝΟΣ ΜΥΣΤΗ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ.

 

«Ο Μωχάμετ Άλη (ή Μεχμέτ Αλή Πασάς, 1769–1849), ο οποίος γεννήθηκε στην Καβάλα, θεωρείται ο ιδρυτής της σύγχρονης Αιγύπτου. Στην πόλη διασώζονται μέχρι σήμερα σπουδαία μνημεία που συνδέονται με τη ζωή και την κληρονομιά του. Αν και έμεινε στην ιστορία ως ο μεγάλος αναμορφωτής της Αιγύπτου, η πορεία του και τα κτίσματά του στην Καβάλα περιβάλλονται από στοιχεία που πολλοί συνδέουν με τον μυστικισμό και την πνευματικότητα.

Παρόλο που δεν υπάρχουν επίσημες "απόκρυφες" καταγραφές, ο Μωχάμετ Άλη έζησε σε μια εποχή όπου οι Σουφιστικές αδελφότητες (ο ισλαμικός μυστικισμός) ασκούσαν τεράστια επιρροή στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Το εμβληματικό Ιμαρέτ λειτουργούσε ως ένας χώρος όπου η θρησκευτική πίστη συναντούσε την κοινωνική προσφορά — μια θεμελιώδη αρχή του μυστικιστικού Ισλάμ. Παράλληλα, υπάρχουν θρύλοι που συνδέουν τις ρίζες του με ιστορικές μορφές όπως ο Ερτογρούλ Γαζή (Ertuğrul Gazi), προσδίδοντας μια σχεδόν μυθική διάσταση στην καταγωγή του.

Σύμφωνα με ιστορικές πηγές, ο ίδιος είχε δώσει εντολή να τοποθετηθούν στις κορυφές των κτιρίων του μπρούντζινα σύμβολα που περιλάμβαναν την ημισέληνο και άστρα, αλλά και κέρατα ταύρου· σύμβολα που παραδοσιακά συνδέονται με αρχέγονες δυνάμεις και προστασία. Στη σημαία του ζήτησε να αναγραφεί η φράση: «Δούλευε σκληρά για το αποκλειστικό σου αντικείμενο», μια ρήση που παραπέμπει σε εσωτερική πειθαρχία και απόλυτη προσήλωση στον στόχο.

Το Ιμαρέτ είναι σχεδιασμένο βάσει των αρχών της ισλαμικής αρχιτεκτονικής, όπου η χρήση του φωτός, οι κυκλικοί θόλοι και οι επαναλαμβανόμενες αψίδες δεν έχουν μόνο διακοσμητικό ρόλο, αλλά συμβολίζουν τη Θεία Ενότητα και το άπειρο. Ο Μωχάμετ Άλη δήλωνε με υπερηφάνεια πως καταγόταν από την ίδια πατρίδα με τον Μέγα Αλέξανδρο και πως γεννήθηκε την ίδια χρονιά με τον Ναπολέοντα (1769), πιστεύοντας προφανώς σε μια καρμική σύνδεση μεταξύ αυτών των μεγάλων ηγετών.

 

Η λαϊκή παράδοση αναφέρει πως ο Μωχάμετ Άλη έδινε μεγάλη σημασία στους οιωνούς. Λέγεται πως είχε λάβει μια προφητεία από έναν δερβίση στην Καβάλα: όσο το Ιμαρέτ παρέμενε όρθιο και πρόσφερε τροφή στους φτωχούς, η δυναστεία του στην Αίγυπτο θα παρέμενε ακλόνητη. Είναι πράγματι εντυπωσιακό ότι η πτώση της μοναρχίας στην Αίγυπτο το 1952 συνέπεσε χρονικά με την περίοδο που το Ιμαρέτ άρχισε να παρακμάζει και να εγκαταλείπεται.

Το κτίριο δεν ανεγέρθη σε τυχαίο σημείο. Επιλέχθηκε η βραχώδης χερσόνησος της Παναγίας, που θεωρούνταν το ενεργειακό κέντρο της πόλης από την αρχαιότητα, καθώς βρίσκεται κοντά στον αρχαίο ναό της Παρθένου. Πολλοί μελετητές της λαογραφίας θεωρούν ότι το Ιμαρέτ λειτούργησε ως ένα αρχιτεκτονικό «φυλαχτό» που προστάτευε τη γενέτειρά του, συνδέοντας την τύχη του με τη δύναμη του βράχου. Αξίζει, τέλος, να σημειωθεί ότι εντός του Ιμαρέτ στεγαζόταν μία από τις σημαντικότερες βιβλιοθήκες χειρογράφων της εποχής, αποτελώντας φάρο γνώσης για την περιοχή.»

 

«Εκτός από θρησκευτικά κείμενα, φημολογείται ότι στην οικία φυλάσσονταν σπάνια έργα αστρονομίας και μεταφυσικής. Πολλά από αυτά τα συγγράμματα χάθηκαν ή μεταφέρθηκαν στην Αίγυπτο υπό μυστηριώδεις συνθήκες, αφήνοντας αναπάντητα ερωτηματικά για το είδος της γνώσης που προστατευόταν εκεί.

 

Το σπίτι είναι οικοδομημένο βάσει των αρχών του Selamlık (ανδρώνας) και του Haremlik (γυναικωνίτης). Το απόκρυφο στοιχείο της κατασκευής έγκειται στην πλήρη ακουστική και οπτική απομόνωση των χώρων: υπάρχουν «νεκρά» σημεία ανάμεσα στους τοίχους που διασφάλιζαν ότι κανένας ήχος δεν θα διέφευγε από τα δωμάτια των συναντήσεων. Αυτό καλλιεργούσε μια ατμόσφαιρα μυστικοπάθειας, όπου οι αποφάσεις που καθόρισαν την ιστορία της Αιγύπτου λαμβάνονταν σε ένα περιβάλλον απόλυτης σιωπής.

 

Στον πάνω όροφο, ένα μικρό υπερυψωμένο θεωρείο με καφασωτά (Mashrabiya) επέτρεπε στον ιδιοκτήτη να παρατηρεί απαρατήρητος τη ροή των επισκεπτών από την κεντρική είσοδο και το εσωτερικό του σπιτιού. Η δομή αυτή ενίσχυε την αίσθηση ότι ο Μωχάμετ Άλη ήταν ένας παντεπόπτης ηγεμόνας, ο οποίος γνώριζε τα πάντα πριν καν του μιλήσουν.

Ο κήπος, επίσης, δεν χρησίμευε μόνο για αναψυχή. Τα φυτά επιλέγονταν βάσει των θεραπευτικών και πνευματικών τους ιδιοτήτων· το άρωμα του γιασεμιού και των εσπεριδοειδών αξιοποιούνταν στην αρωματοθεραπεία της εποχής για την ηρέμηση του πνεύματος και τη διαύγεια της σκέψης πριν από κρίσιμες διαπραγματεύσεις.

 

Ορισμένες πηγές αναφέρουν ότι το 1818 λειτουργούσε υπό την προστασία του μια «Αιγυπτιακή Μυστική Εταιρεία» (Egyptian Secret Society), η οποία χρησιμοποιούσε μασονικά σύμβολα για την προώθηση των πολιτικών του σχεδίων. Στην Καβάλα κυκλοφορούσαν θρύλοι ότι ο Μωχάμετ Άλη κατείχε μια «μυστική γνώση» που του επέτρεψε να εξελιχθεί από απλός στρατιώτης σε πανίσχυρο ηγεμόνα. Ωστόσο, πολλοί ιστορικοί εκτιμούν ότι η «μύησή» του ήταν πρωτίστως πολιτική: η επαφή του με τις ιδέες του Γαλλικού Διαφωτισμού, μέσω των αξιωματικών του Ναπολέοντα, του προσέδωσε μια κοσμοθεωρία που οι σύγχρονοί του στην Οθωμανική Αυτοκρατορία αδυνατούσαν να συλλάβουν.»

 ΥΓ. Η χρήση της Mashrabiya και των «νεκρών» χώρων δεν ήταν μόνο ζήτημα ιδιωτικότητας, αλλά ένα εργαλείο ψυχολογικής κυριαρχίας. Η ικανότητα να ακούς χωρίς να ακούγεσαι και να βλέπεις χωρίς να φαίνεσαι, μετέτρεπε το σπίτι σε έναν ζωντανό μηχανισμό συλλογής πληροφοριών.

 ΥΓ.Τα «κέρατα ταύρου» που αναφέρεις είναι ένα σπάνιο στοιχείο στην ισλαμική αρχιτεκτονική της περιόδου και παραπέμπουν σε πανάρχαια σύμβολα γονιμότητας και ισχύος της Ανατολικής Μεσογείου, ενισχύοντας την ιδέα του κτιρίου-φυλαχτού.

ΥΓ. Η Προφητεία του Δερβίση: Η σύμπτωση της παρακμής του Ιμαρέτ με την έξωση του Φαρούκ το 1952 είναι από εκείνα τα ιστορικά παράδοξα που τροφοδοτούν τον μυστικισμό γύρω από το όνομά του.

ΥΓ.Η  «μυστική» πλευρά του κτιρίου εξηγεί γιατί, ακόμα και σήμερα, η οικία του δεν θεωρείται απλώς ένα λαογραφικό μνημείο, αλλά ένας χώρος όπου η μεταφυσική της εξουσίας πήρε σάρκα και οστά.

ΥΓ. «Το φωτογραφικό υλικό και η έρευνα στο εσωτερικό της οικίας χρονολογούνται από το 2002, όταν ο Γρηγόρης Τσουκαλάς πραγματοποίησε αυτοψία στον χώρο.»

 

ΓΡΑΦΕΙ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ 2002. 

ΟΙΚΙΑ ΑΓΓΕΛΟΥ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΥ-ΣΑΛΑΜΙΝΑ.

 

Ο Γρηγόρης Τσουκαλάς είναι γνωστός ερευνητής και συγγραφέας που επικεντρώνεται σε θέματα μυστηρίου, ιστορίας και απόκρυφων ερευνών. Μερικά από τα γνωστά του έργα και δραστηριότητες που πλησιάζουν τη χρονική περίοδο-2003.

Το Σπίτι του Άγγελου Σικελιανού στη Σαλαμίνα: Ένας Χώρος Πνευματικής Μυσταγωγίας.

 

Στην ακτή της Φανερωμένης, απέναντι από την ιστορική Μονή, βρίσκεται το σπίτι όπου ο Άγγελος Σικελιανός έζησε τα τελευταία χρόνια της ζωής του (1938-1951) με τη σύζυγό του, Άννα. Το κτίριο, που αναστηλώθηκε το 2006, λειτουργεί σήμερα ως μουσείο, φιλοξενώντας προσωπικά αντικείμενα και έπιπλα του ζευγαριού.

Για τον Σικελιανό, η κατοικία αυτή δεν ήταν απλώς ένα καταφύγιο, αλλά ένας χώρος σύνδεσης με το «απόκρυφο» και τη θεϊκή ουσία της Φύσης. Η προνομιακή θέση «πάνω στο κύμα» πρόσφερε στον ποιητή την απαραίτητη πνευματική διαύγεια για να αναπτύξει τη «Φιλοσοφία της Ζωής» του — μια διαισθητική προσέγγιση του ανθρώπου ως «Διονυσιακού» όντος.

Το σπίτι αποτέλεσε κέντρο συνάντησης διανοουμένων, όπου το όραμα για την αναβίωση του αρχαίου πνεύματος και η ενότητα των θρησκειών κυριαρχούσαν στις συζητήσεις. Ο Σικελιανός, λειτουργώντας ως σύγχρονος μύστης, εφάρμοζε έναν ιδιότυπο θρησκευτικό συγκρητισμό, συνδυάζοντας την Ορθοδοξία με την Αρχαία Ελλάδα. Στο προσωπικό του αυτό «Ασκληπιείο», η επαφή με το φως και τη θάλασσα μετατρεπόταν σε τελετουργία κάθαρσης.

Η παρουσία του νησιού ήταν καταλυτική· ο ποιητής ένιωθε την ενέργεια του ήρωα Αίαντα να στοιχειώνει τον χώρο, μετατρέποντας το κτήμα σε ιδιωτικό ηρώο. Παράλληλα, η σύζυγός του Άννα, με τα υφαντά της ενδύματα και την ιερατική της παρουσία, ενσάρκωνε το «ιερό θηλυκό», ολοκληρώνοντας την αίσθηση ότι ο χώρος ανήκε σε μια άλλη, υπερβατική εποχή.

 

 

 

ΓΡΑΦΕΙ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ 2003