Το Ιερό του Υμηττίου Διός
Κοντά
στον Εύζωνα, την υψηλότερη κορυφή του Υμηττού, εντοπίστηκε το ιερό του
«Υμηττίου Διός», στο οποίο αναφέρεται ο Παυσανίας. Ο περιηγητής
σημειώνει, μάλιστα, ότι στο βουνό υπήρχε και δεύτερο ιερό, αφιερωμένο
στον «Όμβριο Δία».
Ο
αρχαιολογικός χώρος εκτείνεται γύρω από ένα φυσικό βύθισμα (κοίλωμα),
περίπου 900 μέτρα μακριά από την κορυφή και λίγο νοτιότερα από το πάρκο
των μεγάλων τηλεοπτικών κεραιών. Οι πρώτες ανασκαφικές έρευνες
διενεργήθηκαν από τον Carl Blegen τα έτη 1923-1924, ενώ συνεχίστηκαν το
1939-1940 από τον ίδιο και τον Rodney Young.
Η
ταυτοποίηση του χώρου ως ιερού του Δία βασίστηκε σε πλήθος οστράκων
(θραύσματα αγγείων), τα οποία έφεραν χαραγμένες αναθηματικές επιγραφές
προς τον Θεό. Σε μία μάλιστα από αυτές, ο θεός αναφέρεται ως «Σήμειος
Δίας». Στη νοτιοδυτική γωνία του χώρου αποκαλύφθηκαν δύο ή τρεις λίθινες
πλάκες, ενώ μια άμορφη στοίβα από πέτρες δίπλα στον ανατολικό τοίχο του
κτηρίου θεωρήθηκε ότι αποτελούσε τα υπολείμματα του βωμού.
Αν
και ο ακριβής χρόνος ανέγερσης των κτισμάτων παραμένει αβέβαιος,
εκτιμάται ότι οικοδομήθηκαν κατά τον 8ο ή 7ο αιώνα π.Χ. για να
εξυπηρετήσουν τον μεγάλο αριθμό προσκυνητών της περιόδου, όπως μαρτυρά η
αφθονία των ευρημάτων. Στους νεότερους χρόνους, το κοίλωμα
χρησιμοποιήθηκε για μεγάλο διάστημα ως στάνη.
Δυστυχώς,
τα θεμέλια των δύο κτηρίων που βρίσκονταν εκτός του βυθίσματος
καταστράφηκαν κατά τη διάνοιξη του ασφαλτοστρωμένου δρόμου που οδηγεί
στη βάση της Αεροπορίας στην κορυφή του Εύζωνα. Αντίστοιχα, τα κατάλοιπα
εντός του κοιλώματος έχουν πλέον καλυφθεί από σωρούς λίθων, καθιστώντας
τα μη ορατά.
Ο Γρηγόρης Τσουκαλάς έχει κάνει πράγματι σημαντική δουλειά στην καταγραφή και ανάδειξη άγνωστων αρχαιολογικών χώρων και ιερών.Το υλικό του 2006 ,από την επιτόπια έρευνα που πραγματοποίησε . Είναι πολύτιμο, καθώς λειτουργεί ως τεκμήριο για την κατάσταση του ιερού πριν αυτό καλυφθεί από τη φύση.
ΥΓ.Οι αναφορές γιαμυστηριώδη φώτα και μορφές που έχουμε καταγράψει για το σημείο, αποτελούν ένα από τα πιο συναρπαστικά πεδία έρευνας, όπου η επιστημονική εξήγηση συναντά το άγνωστο.
ΥΓ.Τα εκατοντάδες ενεπίγραφα όστρακα (θραύσματα αγγείων) που βρέθηκαν εκεί, αποτελούν μερικά από τα αρχαιότερα δείγματα του ελληνικού αλφαβήτου (8ος αιώνας π.Χ.). Οι αναθηματικές επιγραφές προς τον Δία επιβεβαιώνουν τη λατρεία του ως θεού των καιρικών φαινομένων (Όμβριος: αυτός που φέρνει τη βροχή, Σήμειος: αυτός που δίνει σημάδια για τον καιρό).
ΥΓ. Η τοποθεσία του ιερού δεν ήταν τυχαία. Οι Αθηναίοι κοιτούσαν την κορυφή του Υμηττού για να προβλέψουν τις βροχές που ήταν ζωτικής σημασίας για τις καλλιέργειές τους.
ΓΡΑΦΕΙ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ