«Η ρήση "ο παρατηρητής είναι το παρατηρούμενο"
αποτελεί μια αναφορά σε ένα σύνθετο φιλοσοφικό και επιστημονικό ζήτημα:
την επίδραση του υποκειμένου στην ίδια την παρατήρηση. Συνοπτικά,
υποδηλώνει ότι η παρουσία ή η δράση του παρατηρητή διαμορφώνει το
αντικείμενο που παρατηρείται.
Αν
και η έννοια της "καθαρής συνείδησης" προϋπήρχε στη σκέψη μου, δεν είχα
φτάσει στην άμεση ενόραση ότι ο παρατηρητής ταυτίζεται με το
παρατηρούμενο. Θεωρώ πλέον πως μια ριζική κοινωνική επανάσταση είναι
ανέφικτη όσο διατηρείται ο διαχωρισμός μεταξύ τους· η ταύτιση είναι
αναγκαία. Ωστόσο, αυτό φαίνεται να συμβαίνει μόνο στο επίπεδο της
ατομικής παρατήρησης.
Εγκαταλείπουμε,
λοιπόν, τα πάντα για να προσεγγίσουμε την άμεση γνώση του παρατηρητή.
Αυτό απαιτεί την υπέρβαση των μεταβαλλόμενων, εξαρτημένων δημιουργιών ή
την πλήρη αποδέσμευση από αυτές. Το εμπόδιο; Η τάση του αναλυτικού νου
να κατηγοριοποιεί και να κρίνει, εγκλωβίζοντάς μας σε έναν κύκλο
μηχανικών αντιδράσεων που διαφεύγουν της επίγνωσής μας. Εδώ η παρομοίωση
του ανθρώπου με "μηχανή" είναι απόλυτα εύστοχη: λειτουργώντας με βάση
έναν συγκεκριμένο προγραμματισμό, ο άνθρωπος καθίσταται απολύτως
προβλέψιμος.»
ΥΓ.όσο λειτουργούμε ως «μηχανές» προγραμματισμένες από το παρελθόν
(προκαταλήψεις, γνώσεις, αναμνήσεις), η αντίδρασή μας είναι όντως
προβλέψιμη και στερείται ελευθερίας.
ΥΓ .Η ιδέα ότι η υποκειμενική μας στάση
(η κίνηση και η εστίαση του παρατηρητή) δεν είναι απλώς ένας παθητικός
δέκτης, αλλά ο "σκηνοθέτης" της πραγματικότητας που βιώνει.
ΥΓ. Ενώ ο Νεύτωνας πίστευε στην άπειρη ταχύτητα (ακαριαία διάδοση), η διαστολή του χρόνου
που αναφέρω ανήκει στη Σχετικότητα του Αϊνστάιν. Εκεί η ταχύτητα του
φωτός είναι το όριο. Αυτό ενισχύει το επιχείρημά μου: η πραγματικότητα
είναι σχετική με το πώς κινείται αυτός που την κοιτάζει.
ΥΓ. Στη
φυσική, η κίνηση του παρατηρητή δεν δημιουργεί μαγνητικά φορτία
(μονόπολα), αλλά μετατρέπει το ηλεκτρικό πεδίο σε μαγνητικό και
αντίστροφα. Αυτή η μεταμόρφωση
είναι η ουσία της σκέψης μου: αλλάζοντας τη δική μας "ταχύτητα"
(εσωτερική ηρεμία ή εστίαση), αλλάζουμε τη μορφή της ενέργειας που
προσλαμβάνουμε.
ΥΓ. Αν λοιπόν η "χωροβασία" και η παρατεταμένη προσοχή είναι τα εργαλεία για
να αλλάζουμε το "πλαίσιο αναφοράς" μας, τότε όντως η καθημερινότητα
παύει να είναι μια σταθερή φυλακή και γίνεται ένα ρευστό πεδίο.
