Πέμπτη 19 Μαρτίου 2026

ΚΩΔΙΚΑ ΜΠΡΑΜ ΣΤΟΚΕΡ

 

 


 

«Ο "Δράκουλας" του Μπραμ Στόκερ (1897) δεν είναι μια απλή ιστορία τρόμου, αλλά ένα έργο πλούσιο σε συμβολισμούς που αντανακλούν τις αγωνίες, τις ηθικές αξίες και τις κοινωνικές αλλαγές της Βικτωριανής εποχής. Ο ίδιος ο Κόμης αποτελεί ένα πολυεπίπεδο σύμβολο: ενσαρκώνει την απελευθέρωση των ενστίκτων και των "απαγορευμένων" σεξουαλικών επιθυμιών που η τότε κοινωνία προσπαθούσε να καταστείλει. Το δάγκωμα και η απομύζηση αίματος λειτουργούν ως μεταφορές για τη σεξουαλική πράξη και τη σαγήνη.
Η σκηνή όπου ο Δράκουλας αναγκάζει τη Μίνα να πιει αίμα από το στήθος του αποτελεί μια μυητική πράξη· δημιουργεί έναν τηλεπαθητικό και πνευματικό δεσμό, εντάσσοντάς την στον κόσμο του. Σε αυτό το σύμπαν, ο φυσικός θάνατος είναι η απαραίτητη μύηση για τη μετάβαση στην κατάσταση του Απέθαντου (Un-Dead). Μόνο μέσω αυτής της "ανάστασης" αποκτά κανείς τις σκοτεινές δυνάμεις του Κόμη.
Ο Στόκερ χρησιμοποιεί σύμβολα από διαφορετικούς κόσμους:
  • Λαϊκή παράδοση: Το σκόρδο και το άγριο τριαντάφυλλο περιορίζουν το κακό.
  • Θρησκεία: Ο Σταυρός και το Αγιασμένο Ψωμί λειτουργούν ως όπλα προστασίας και ανυπέρβλητα όρια για τον μιαρό.
  • Επιστήμη vs Υπερφυσικό: Η ομάδα του Βαν Χέλσινγκ περνά τη δική της μύηση, μεταβαίνοντας από την ορθολογική γνώση στην αποδοχή του αποκρυφισμού.
Για τον Στόκερ —που φημολογείται ότι συνδεόταν με οργανώσεις όπως το Ερμητικό Τάγμα της Χρυσής Αυγής— αυτά τα σύμβολα αναδεικνύουν τη σύγκρουση μεταξύ χριστιανικής πίστης και απαγορευμένης γνώσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η προσφορά αίματος από τους άνδρες δότες (Άρθουρ, Στιούαρντ, Βαν Χέλσινγκ, Κουίνσι) για τη σωτηρία της Λούσι, μια πράξη που εκλαμβάνεται ως πνευματικός γάμος.
Τέλος, η φύση του Δράκουλα ορίζεται από αυστηρά τελετουργικά: πρέπει να κοιμάται σε ιερό χώμα της πατρίδας του, δεν μπορεί να εισέλθει σε χώρο χωρίς πρόσκληση, ενώ η άρνησή του να φάει στο κοινό τραπέζι με τον Χάρκερ σηματοδοτεί την αποκοπή του από την ανθρώπινη ιδιότητα. Ακόμη και η Μίνα, στις "μεταιχμιακές" ώρες μεταξύ μέρας και νύχτας, αποκτά την ικανότητα να "βλέπει" μέσα από τα μάτια του, σε μια ιδιότυπη τελετουργία κατασκοπείας

Η ομάδα του Βαν Χέλσινγκ χρησιμοποιεί τα πιο σύγχρονα μέσα της εποχής (τηλέγραφο, γραφομηχανή, φωνογράφο, μεταγγίσεις αίματος) για να πολεμήσει ένα αρχέγονο κακό. Αυτή η τεχνολογική μύηση δείχνει ότι η λογική από μόνη της δεν αρκεί· χρειάζεται η αποδοχή του παραλόγου για να επιβιώσει ο πολιτισμός.

 

ΓΡΑΦΕΙ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ