«Πολλές φορές
το ιερό συνδέεται με το άγνωστο. Άλλωστε, ακόμα και ένας άνθρωπος που μέσω της
πίστης προσπαθεί να βρει την ψυχή του, δεν θα μπορούσε παρά να χαρακτηριστεί ως
ένας "κυνηγός του εσωτερικού αγνώστου". Το άγνωστο με το ιερό
συνδέονται με έναν παράξενο τρόπο. Κύριοι, όσοι είστε κυνηγοί του αγνώστου και
το προσπερνάτε, τότε ίσως το κυνηγάτε με το ένα μάτι μόνο!
Στην Παλαιά
Διαθήκη (Εκκλησιαστής 11:1), το κεφάλαιο αυτό ξεκινά με την αναφορά στο
άγνωστο του μέλλοντος — ίσως μια πιο ιερή εκδοχή των κυνηγών ενός αγνώστου
μέλλοντος. Άλλωστε, και οι κυνηγοί του αγνώστου σχεδιάζουν, μέσω της αναζήτησης
και της εξερεύνησής τους, ένα νέο άγνωστο μέλλον.
Σχετικά με
την Άγνωστη Χώρα (Προς Εβραίους 11:8-9): Γίνεται αναφορά στον Αβραάμ, ο
οποίος υπάκουσε στην κλήση του Θεού και ξεκίνησε για έναν τόπο που δεν γνώριζε,
εγκατασταθείς σε μια γη ξένη προς αυτόν. Ακόμα ένας κυνηγός μιας άγνωστης
χώρας, ένας κυνηγός του αγνώστου, αλλά σε έναν άλλο τομέα.
Τέλος, στο Α'
Προς Κορινθίους 13:12, ο Παύλος περιγράφει την ανθρώπινη γνώση ως
περιορισμένη και "αινιγματική" (σαν μέσα από καθρέφτη), τονίζοντας
ότι επί της γης πολλά παραμένουν άγνωστα.
Το έχω
ξαναπεί: η ζωή είναι έρευνα. Εν μέρει, κάθε άνθρωπος είναι ένας κυνηγός του
αγνώστου· απλώς αλλάζει ο δρόμος και ο τρόπος της αναζήτησης.»
Η ουσία της
ανθρώπινης ύπαρξης. Το ιερό και το άγνωστο είναι
πράγματι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.
όποιος προσπερνά το μυστήριο, βλέπει τον κόσμο «με το ένα μάτι»,
χάνοντας το βάθος και την πνευματικότητα της διαδρομής. Η ζωή είναι όντως μια διαρκής έρευνα.
Είτε την ονομάζουμε πίστη, είτε επιστήμη, είτε εξερεύνηση, η κινητήριος δύναμη
είναι η ίδια: η έλξη που μας ασκεί το σκοτάδι μέχρι να το μετατρέψουμε σε φως.
Κάθε άνθρωπος είναι ένας ιχνηλάτης, και το «άγνωστο» είναι απλώς το ιερό που
περιμένει να ανακαλυφθεί.
«Η Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου Κλειστών στη Φυλή
συνδέεται με μια πλούσια παράδοση που περιλαμβάνει θαύματα και τοπικούς
θρύλους, επικεντρωμένους κυρίως στην εύρεση της θαυματουργής εικόνας
και την προστασία του μοναστηριού.
Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, η ίδρυση της μονής οφείλεται σε ένα «παράδοξο φως»
που έλαμπε σε ένα απόκρημνο κοίλωμα του βράχου, στη χαράδρα της
Γκούρας. Ακολουθώντας αυτό το θείο σημάδι, βρέθηκε η θαυματουργή εικόνα
της Παναγίας της Ελεούσας
(γνωστή και ως «Αμάραντο Ρόδο»), η οποία θεωρείται έργο του Ευαγγελιστή
Λουκά. Το γεγονός ότι η εικόνα εντοπίστηκε σε ένα τόσο δυσπρόσιτο
σημείο, απέναντι από τη σημερινή θέση της μονής, θεωρήθηκε ιερό σημάδι
για την ανέγερσή της.
Η τοποθεσία συνδέεται στενά με την τοπική λαογραφία. Ο επιβλητικός βράχος πάνω από το μοναστήρι ονομάζεται «Παγανιά»,
όνομα που παραπέμπει σε παλιές δοξασίες για στοιχειά («παγανά») και
περίεργα φαινόμενα που προκαλούσαν δέος στους κατοίκους. Πιστοί, μοναχές
και περιηγητές έχουν αναφέρει κατά καιρούς την εμφάνιση «ακτίστου φωτός»
ή λάμψεων γύρω από τη μονή, ειδικά κατά τη διάρκεια ολονυκτιών ή σε
περιόδους μεγάλων κινδύνων. Χαρακτηριστική είναι η αναφορά ότι η μονή
παραμένει ανέπαφη από τις καταστροφικές πυρκαγιές της Πάρνηθας, παρά την
επικίνδυνη εγγύτητα των φλογών.
Παράλληλα,
η περιοχή κοντά στη Φυλή και το Σπήλαιο του Πανός τροφοδοτεί σύγχρονους
αστικούς θρύλους. Υπάρχουν μαρτυρίες για φωτεινές σφαίρες (orbs) που
κινούνται αθόρυβα στις χαράδρες, φαινόμενα που οι παλαιότεροι απέδιδαν
σε μεταφυσικές οντότητες. Επιπλέον, έχουν καταγραφεί διηγήσεις για φως
που έβγαινε από το εσωτερικό του ναού σε ώρες που δεν υπήρχαν αναμμένα
κεριά.
Σήμερα, η μονή αποτελεί σημαντικό προσκύνημα, όπου φυλάσσονται σε αργυρές λειψανοθήκες τα ιερά λείψανα του Αγίου Γεωργίου, του Αγίου Παντελεήμονος και της Αγίας Παρασκευής.»
ΚΛΕΙΝΩΝΤΑΣ ΠΥΛΕΣ.
Η
Κοίμηση της Θεοτόκου δεν συνιστά τέλος, αλλά «Μετάσταση». Εδώ ο θάνατος
χάνει την κυριαρχία του και μεταμορφώνεται σε ύπνο (κοίμηση). Στην
εκκλησιαστική υμνολογία, η Παναγία προσαγορεύεται συχνά ως «Πύλη απαράδευτος» ή «Πύλη της Ζωής», καθώς αποτελεί το πρόσωπο μέσω του οποίου ο Θεός εισήλθε στον κόσμο των ανθρώπων.
Πρόκειται
για την «Πύλη» που κλείνει και ανοίγει ταυτόχρονα: Με την Κοίμησή της, η
Θεοτόκος «σφραγίζει» την έξοδο προς τη φθορά και τη θνητότητα, ενώ
παράλληλα «ανοίγει» την πύλη της αιωνιότητας για την ανθρωπότητα, ούσα η
πρώτη που μετέστη σωματικά στους ουρανούς.
Ειδικά στην περίπτωση της Μονής Κλειστών,
ο όρος «Κλειστών» συνδέεται άρρηκτα με την έννοια της πνευματικής
ασφάλειας και του αβάτου. Η φράση «σφραγίζουμε την πύλη» ερμηνεύεται ως η
απόλυτη προστασία: κάθε κακό αναχαιτίζεται όταν η Χάρη της Θεοτόκου
σφραγίζει τον χώρο.
Στην
εκκλησιαστική παράδοση, τα σπήλαια και τα βάθη της γης θεωρούνταν συχνά
ενδιαιτήματα σκοτεινών ή χθόνιων δυνάμεων. Η εύρεση της εικόνας σε
εκείνο το απόκρημνο σημείο και η επακόλουθη ίδρυση της Μονής θεωρείται
ότι «σφράγισε την πύλη του κάτω κόσμου».
Η παρουσία της Παναγίας λειτουργεί ως πνευματικό «πώμα», μετατρέποντας
έναν τόπο που προκαλούσε δέος και φόβο σε πηγή αγιασμού.
Ως «Κλείς της Βασιλείας», η Θεοτόκος συμβολίζει:
- Την παύση της πρόσβασης στις δυνάμεις του σκότους.
- Την προστασία των πιστών από οτιδήποτε απειλητικό αναδύεται από τα έγκατα της γης.
Τέλος,
το όνομα «Κλειστών» υποδηλώνει και τη φυσική θέση της Μονής, η οποία
είναι «κλεισμένη» ανάμεσα στους ορεινούς όγκους, λειτουργώντας ως μια
πνευματική πύλη που ελέγχει το πέρασμα από το σκοτάδι των φαραγγιών στο
φως του ουρανού.
ΓΡΑΦΕΙ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ -2006
