«Το Φρούριο της Οινόης
(στη θέση Λεύκα) αποτελεί μια από τις σημαντικότερες αθηναϊκές
οχυρώσεις των κλασικών χρόνων και βρίσκεται στον Δήμο Μάνδρας-Ειδυλλίας,
στη Δυτική Αττική. Σε συνδυασμό με τον μεμονωμένο Πύργο της Οινόης, αποτελούσε αναπόσπαστο μέρος του αμυντικού συστήματος των Αθηναίων για τον έλεγχο των συνόρων με τη Βοιωτία.
Σύμφωνα
με τον Θουκυδίδη, υπήρξε ο πρώτος αθηναϊκός οικισμός που πολιόρκησαν οι
Σπαρτιάτες κατά την έναρξη του Πελοποννησιακού Πολέμου, χωρίς ωστόσο να
καταφέρουν να τον καταλάβουν. Το φρούριο παρουσιάζει τρεις κύριες
κατασκευαστικές φάσεις (5ος αι. π.Χ., μέσα 4ου αι. π.Χ. και ελληνιστικοί
χρόνοι), ενώ παρέμεινε σε χρήση μέχρι και τους βυζαντινούς χρόνους.
Είναι
χτισμένο σε χαμηλό ύψωμα που δεσπόζει στον κάμπο της Οινόης (παλαιότερα
γνωστός ως Μάζι). Το σχήμα του είναι ορθογώνιο και περιλαμβάνει επτά
ορατούς πύργους, με τη βόρεια πλευρά να είναι η καλύτερα διατηρημένη,
διασώζοντας τέσσερις από αυτούς. Σε μικρή απόσταση, εντοπίζονται τα
θεμέλια ναού του 4ου αιώνα π.Χ.
Πολλοί ερευνητές ταυτίζουν τα ερείπια του φρουρίου και της γύρω περιοχής με την αρχαία Μυούπολη,
τον οικισμό που αναπτύχθηκε περιμετρικά της οχύρωσης. Η θεωρία αυτή
υποστηρίζει ότι η Μυούπολη δεν ήταν απλώς ένα στρατιωτικό φυλάκιο, αλλά
μια ενεργή κοινότητα που άκμασε κατά τους ελληνιστικούς και ρωμαϊκούς
χρόνους, υπό την προστασία των τειχών. Η ύπαρξη δύο παλαιοχριστιανικών
βασιλικών (5ου-6ου αι. μ.Χ.) ενισχύει αυτή την εκδοχή, αποδεικνύοντας
ότι ο πληθυσμός παρέμεινε στην περιοχή και μετά την αρχαιότητα,
μετατρέποντας τον οικισμό σε ένα συγκροτημένο βυζαντινό χωριό.»
ΓΡΑΦΕΙ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑ 2010.