ΟΙΚΙΑ ΠΡΟΚΛΟΥ-ΑΘΗΝΑ.

  

 

Η Οικία του Φιλοσόφου Πρόκλου: Ένα Αόρατο Μνημείο κάτω από την Ακρόπολη

Κατά τη διάνοιξη της οδού Διονυσίου Αρεοπαγίτου το 1955, η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως ένα σημαντικό υστερορωμαϊκό κτήριο των αρχών του 5ου αι. μ.Χ. Η ανασκαφή, που διενεργήθηκε υπό την πίεση χρόνου από τον Γ. Δοντά (βοηθό του Εφόρου Γ. Μηλιάδη), αποκάλυψε την Οικία του Πρόκλου, του εμβληματικού Νεοπλατωνικού φιλοσόφου και Διαδόχου της Ακαδημίας Πλάτωνος.

Τα Ευρήματα
Η ταύτιση του κτηρίου ενισχύθηκε από σημαντικά ευρήματα που υποδηλώνουν τον πνευματικό και λατρευτικό βίο του ενοίκου του:

• Επιγραφή: Σπάραγμα με τις λέξεις «σοφίην» και «βίοτον».
• Γλυπτά: Μια μαρμάρινή κεφαλή νεαρού άνδρα και ένας ακέφαλος κορμός της θεάς Ίσιδας.
• Τελετουργική Θυσία: Ένας σπάνιος τάφος χοίρου με το μαχαίρι στον λαιμό του ζώου, συνοδευόμενος από κτερίσματα (επτά ποτήρια, στάμνα και λύχνο με παράσταση Έρωτα), ένδειξη των μυστηριακών τελετών της εποχής.

Ποιος ήταν ο Πρόκλος (412-485 μ.Χ.);
Γεννημένος στην Κωνσταντινούπολη, ο Πρόκλος υπήρξε ένας από τους τελευταίους μεγάλους κλασικούς φιλοσόφους. Διηύθυνε την Ακαδημία από το 450 μ.Χ., κωδικοποιώντας το σύστημα του Νεοπλατωνισμού. Το τεράστιο συγγραφικό του έργο περιλαμβάνει υπομνήματα στον Πλάτωνα (Τίμαιος, Πολιτεία, Παρμενίδης), τη «Στοιχείωση Θεολογική», αστρονομικές μελέτες και ύμνους προς τους θεούς, επηρεάζοντας βαθιά τη δυτική και την ισλαμική σκέψη.

Σήμερα, η οικία παραμένει εν μέρει ανασκαμμένη και «θαμμένη» κάτω από τον πεζόδρομο, με μόνη ένδειξη ένα ελαφρά υπερυψωμένο περίγραμμα της κάτοψής της, το οποίο οι περισσότεροι περαστικοί προσπερνούν χωρίς να γνωρίζουν την ιστορία του.

ΥΓ. Είναι πράγματι εντυπωσιακό πώς ένα τόσο σημαντικό μνημείο της πνευματικής ιστορίας της Αθήνας βρίσκεται κυριολεκτικά "κάτω από τα πόδια μας" στον πιο τουριστικό δρόμο της πόλης. Ο Πρόκλος ο Διάδοχος δεν ήταν απλώς ένας φιλόσοφος, αλλά η ηγετική μορφή της Νεοπλατωνικής Ακαδημίας σε μια εποχή που ο αρχαίος κόσμος έδυε.

ΓΡΑΦΕΙ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ-2024