Ο ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΣ ΝΑΟΣ ΤΩΝ ΑΣΩΜΑΤΩΝ ΘΗΣΕΙΟ

 

 

 

 

 

Ο Βυζαντινός Ναός των Αγίων Ασωμάτων στο Θησείο

Ιστορία και Αποκατάσταση
Ο ναός χρονολογείται στο δεύτερο μισό του 11ου αιώνα. Κατά τη διάρκεια της μακράς ιστορίας του, υπέστη πολλές μεταγενέστερες προσθήκες που αλλοίωσαν την αρχική του μορφή, με πιο χαρακτηριστικές εκείνες του 1925. Ωστόσο, την περίοδο 1959-1960, η Αρχαιολογική Υπηρεσία προχώρησε σε πλήρη αποκατάσταση, επαναφέροντας το μνημείο στην αρχική του βυζαντινή μορφή.

Αρχιτεκτονικά Χαρακτηριστικά

• Τύπος: Ανήκει στον τύπο του απλού σταυροειδούς εγγεγραμμένου ναού και εσωτερικά στηρίζεται σε τέσσερις κίονες.
• Τρούλος: Διαθέτει τον κλασικό οκταγωνικό «αθηναϊκό» τρούλο, ο οποίος αναγνωρίζεται από τους μικρούς κιονίσκους στις γωνίες και τα μαρμάρινια υδρορροϊκά στοιχεία.
• Τοιχοποιία: Έχει κατασκευαστεί με το πλινθοπερίκλειστο σύστημα (πέτρες πλαισιωμένες από τούβλα). Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι μεγάλοι πέτρινοι σταυροί στη βάση των εξωτερικών τοίχων, καθώς και τα κουφικά στοιχεία (πλίνθινη διακόσμηση που μιμείται την παλαιά αραβική γραφή). Αν και παλαιότερα θεωρούνταν «μυστικά μηνύματα» ή ενδείξεις αραβικής καταγωγής, η επιστήμη επιβεβαιώνει ότι πρόκειται για καθαρά διακοσμητικό βυζαντινό ύφος της εποχής.

• 
  

Αρχαιολογικά Ευρήματα

• Επανειλημμένο Υλικό (Spolia): Οι τέσσερις εσωτερικοί κίονες είναι αρχαίοι, προερχόμενοι πιθανότατα από ρωμαϊκά ή υστεροκλασικά κτίρια της περιοχής.
• Κειμήλια και Ταφές: Κατά τις εργασίες συντήρησης βρέθηκαν σπαράγματα τοιχογραφιών, καθώς και μια αργυρή λειψανοθήκη με οστά αγνώστου αγίου στο Άγιο Βήμα. Στο νότιο τμήμα του νάρθηκα εντοπίστηκε τάφος, που πιθανώς ανήκει στον κτήτορα του ναού.
• Περιβάλλων Χώρος: Γύρω από τον ναό έχουν ανακαλυφθεί λείψανα μικρού βυζαντινού μοναστηριού και θραύσματα πήλινων πλακών με ανάγλυφη διακόσμηση.

Λαϊκή Παράδοση: Η «Χωστή» Εκκλησία
Ο ναός βρίσκεται περίπου δύο μέτρα κάτω από τη σημερινή επιφάνεια του εδάφους, γεγονός που οφείλεται στη σταδιακή συσσώρευση προσχώσεων και μπαζών πάνω από τις αρχαίες δομές της πόλης. Αυτή η ιδιομορφία δημιούργησε τον θρύλο της «χωστής» εκκλησίας:

• Σύμφωνα με τη λαϊκή φαντασία, ο ναός «βυθίστηκε» ή χτίστηκε υπογείως με θαυματουργό τρόπο για να προστατευτεί από τους Οθωμανούς κατακτητές.
• Η εικόνα της μυστικής, βυθισμένης εκκλησίας προσέδιδε στους πιστούς μια αίσθηση πνευματικής ασφάλειας και αντοχής κατά τη διάρκεια δύσκολων ιστορικών περιόδων.
• Παράλληλα, η παρουσία τάφων εντός του ναού ενίσχυσε την πεποίθηση ότι οι ψυχές των κεκοιμημένων προστατεύουν το κτίσμα ανά τους αιώνες.
• ΓΡΑΦΕΙ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ