ΓΟΝΕΙΟΣ! ΤΡΟΠΟΣ ΜΥΗΣΗΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΒΑΣΗΣ.

 

Η Υπέρβαση του "Εγώ" .
Από την πλευρά της ηθικής φιλοσοφίας, η γονεϊκότητα είναι η απόλυτη άσκηση στην ανιδιοτέλεια. Αναγκάζει το υποκείμενο να μετατοπίσει το κέντρο του κόσμου του από τον εαυτό του σε έναν άλλο άνθρωπο. Αυτή η "ριζική ευθύνη" (κατά τον Εμανουέλ Λεβινάς) προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία για ηθική ωρίμανση και την εμπειρία της αγάπης χωρίς αντάλλαγμα. Ο άνθρωπος έχει επίγνωση της θνητότητάς του. Η απόκτηση παιδιών λειτουργεί ως μια μορφή "βιολογικής και πνευματικής αθανασίας". Φιλοσοφικά, είναι η συμμετοχή στο αιώνιο γίγνεσθαι της ζωής. Όπως θα έλεγε ο Αριστοτέλης, μέσω της αναπαραγωγής το θνητό ον μετέχει στο θείο και το αιώνιο όσο του επιτρέπεται. Στην υπαρξιστική αναζήτηση νοήματος, η ανατροφή ενός ανθρώπου είναι το πιο σύνθετο "έργο τέχνης". Δεν είναι απλώς κατασκευή, αλλά "ποίηση" (με την αρχαιοελληνική έννοια του δημιουργείν). Ο γονέας διαμορφώνει συνειδήσεις και αξίες, δίνοντας ένα σαφές και καθημερινό "γιατί" στην ύπαρξή του, καταπολεμώντας το υπαρξιακό κενό. Οι Στωικοί και οι Επικούρειοι τόνιζαν τη σημασία της παρατήρησης της φύσης. Ένας γονέας έχει το προνόμιο να βλέπει τον κόσμο ξανά από την αρχή μέσα από τα μάτια ενός παιδιού. Αυτό αναζωογονεί την αίσθηση της έκπληξης (το θαυμάζειν των προσωκρατικών), που αποτελεί την αρχή κάθε φιλοσοφίας. Το παιδί λειτουργεί ως καθρέφτης. Στη σχέση γονέα-παιδιού, ο γονέας αναγκάζεται να αντιμετωπίσει τις δικές του αδυναμίες, τραύματα και προκαταλήψεις. Αυτή η διαδικασία προσφέρει μια βαθιά ευκαιρία για αυτοβελτίωση και αυτογνωσία ("Γνώθι σαυτόν"), καθώς η εκπαίδευση του παιδιού μετατρέπεται σε αυτο-εκπαίδευση του γονέα. Σε έναν κόσμο που συχνά φαίνεται παράλογος ή κυνικός, η γονεϊκότητα είναι μια πράξη ακραίας αισιοδοξίας και πίστης στο μέλλον. Είναι η έμπρακτη δήλωση ότι "η ζωή αξίζει να συνεχιστεί", μια φιλοσοφική θέση που επιλέγει την κατάφαση στη ζωή (το Ja-sagen του Νίτσε) έναντι του μηδενισμού. Στην ανατολική φιλοσοφία, η «ευσέβεια προς τους γονείς» (xiao) θεωρείται η ρίζα κάθε καλοσύνης. Ο Κομφούκιος πίστευε ότι η σχέση γονέα-παιδιού είναι το θεμέλιο για την αγάπη προς την ανθρωπότητα και την πολιτική σταθερότητα. Χάνα Άρεντ: Η Έννοια της «Γεννητικότητας» (Natality)
Η Άρεντ ανέδειξε τη σημασία της γέννησης νέων ανθρώπων ως την απόλυτη πράξη ελπίδας και ανανέωσης του κόσμου. Κάθε παιδί φέρνει μαζί του την πιθανότητα για μια νέα αρχή, προστατεύοντας την ανθρωπότητα από τη στασιμότητα και τη φθορά. Η ανατροφή των παιδιών συγκρίνεται με τον μοναχισμό, καθώς απαιτεί την ίδια αυτοθυσία και αγάπη. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος παρομοιάζει τη χριστιανική οικογένεια με «κατ’ οίκον εκκλησία». Θεωρείται ότι οι προσευχές ενός ευσεβούς παιδιού συνεχίζουν να ωφελούν τον γονέα ακόμη και μετά τον θάνατό του (Sadaqah Jariyah). Τα παιδιά θεωρούνται το ύψιστο σημάδι θεϊκής ευλογίας και ηθικής ολοκλήρωσης του ατόμου. Η γονεϊκότητα είναι πεδίο εξάσκησης της συμπόνιας (karuna) και της ενσυνειδητότητας. Ο γονέας μαθαίνει να αποδεσμεύεται από το «εγώ» του μέσω της φροντίδας του άλλου. Η θρησκευτική προσέγγιση βλέπει τη γονεϊκότητα όχι ως βάρος, αλλά ως το όχημα για να γίνει κανείς καλύτερος άνθρωπος.

 

ΤΑ ΥΠΕΡ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Μελέτες δείχνουν ότι οι γονείς αναφέρουν υψηλότερα επίπεδα ικανοποίησης από τη ζωή και συναισθηματικής ευεξίας (well-being) σε σχέση με όσους δεν έχουν παιδιά. Η επιτυχής ανταπόκριση στις ανάγκες ενός παιδιού ενισχύει την αυτοπεποίθηση του γονέα, προσφέροντάς του το αίσθημα ότι είναι ικανός και απαραίτητος. Η καθημερινή διαχείριση προκλήσεων εκπαιδεύει τον γονέα στην επίλυση προβλημάτων και στη ρύθμιση των συναισθημάτων του, αναπτύσσοντας μεγαλύτερη αντοχή στο στρες. Η γονεϊκότητα μειώνει το αίσθημα της απομόνωσης, καθώς δημιουργεί ισχυρούς δεσμούς εντός της οικογένειας και διευρύνει το κοινωνικό δίκτυο μέσω του σχολείου και άλλων δραστηριοτήτων. Μέσω του "κατοπτρισμού" (βλέποντας τον εαυτό τους στις αντιδράσεις του παιδιού), οι γονείς έρχονται συχνά σε επαφή με το δικό τους "εσωτερικό παιδί", οδηγούμενοι σε βαθύτερη αυτογνωσία και ψυχολογική θεραπεία.

 

ΓΟΝΕΙΟΣ ΕΝΑ ΤΡΟΠΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ

 

 

Η μεταφορά του DNA μέσω των παιδιών είναι μια θαυμαστή διαδικασία που συνδυάζει τη βιολογική ακρίβεια με την τυχαιότητα, εξασφαλίζοντας τη μοναδικότητα κάθε ανθρώπου. Κάθε παιδί λαμβάνει ακριβώς το 50% του DNA από κάθε γονέα. Αυτό σημαίνει ότι είσαι παρών σε κάθε κύτταρο του παιδιού σου, αλλά σε έναν εντελώς νέο, μοναδικό συνδυασμό που δεν έχει υπάρξει ποτέ ξανά στην ιστορία. Κατά τη δημιουργία των αναπαραγωγικών κυττάρων, τα γονίδιά σου «ανακατεύονται» (recombination). Έτσι, δεν μεταφέρεις απλώς στατικά δεδομένα, αλλά μια ανανεωμένη εκδοχή του γενετικού σου κώδικα. Η επιστήμη πλέον δείχνει ότι δεν μεταφέρεις μόνο τα γονίδια, αλλά και τον τρόπο που αυτά «εκφράζονται». Οι εμπειρίες, η διατροφή και το περιβάλλον σου μπορούν να αφήσουν χημικά σημάδια στο DNA που μεταβιβάζονται, προσφέροντας στα παιδιά σου επιγενετικά εφόδια για την επιβίωσή τους. Μέσω των παιδιών σου, το DNA σου συνεχίζει στα εγγόνια (25%) και στα δισέγγονα (12.5%). Φιλοσοφικά, αυτό σε καθιστά έναν κρίκο σε μια αδιάσπαστη αλυσίδα που κρατάει εκατομμύρια χρόνια. Οι μητέρες έχουν το μοναδικό προνόμιο να μεταφέρουν το μιτοχονδριακό DNA αυτούσιο σε όλους τους απογόνους τους, δημιουργώντας μια απευθείας γενετική γραμμή που χάνεται στα βάθη των αιώνων. Κάθε κύτταρο του παιδιού σου περιέχει 23 χρωμοσώματα από εσένα. Αυτό το DNA είναι το λειτουργικό εγχειρίδιο που καθορίζει τα πάντα, από το χρώμα των ματιών μέχρι την προδιάθεση για συγκεκριμένες δεξιότητες, εξασφαλίζοντας ότι ένα μέρος σου παραμένει ζωντανό και δρών στο παρόν. Ενώ το σώμα είναι θνητό, τα γενετικά κύτταρα (germline) είναι δυνητικά «αθάνατα». Μεταφέροντας το DNA σου, συμμετέχεις σε μια αδιάκοπη ροή ζωής που ξεκίνησε πριν από χιλιάδες χρόνια και θα συνεχιστεί στο μέλλον, όσο υπάρχουν απόγονοι. Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Έρευνας Ανθρώπινου Γονιδιώματος (NHGRI), οι γονείς μεταφέρουν επίσης «μνήμη» μέσω χημικών σημάτων στο DNA. Αυτό σημαίνει ότι οι προσαρμογές που έκανες εσύ στο περιβάλλον σου μπορούν να βοηθήσουν το παιδί σου να είναι καλύτερα προετοιμασμένο για τη ζωή. Η ομοιότητα στις κινήσεις, το χαμόγελο ή τον τρόπο σκέψης δεν είναι σύμπτωση, αλλά η έκφραση των γονιδίων σου. Αυτός ο «κατοπτρισμός» προσφέρει στον γονέα μια βαθιά υπαρξιακή επιβεβαίωση ότι η ουσία του συνεχίζεται. το παιδί σου είναι η φυσική σου προέκταση. Τα γονίδιά σου είναι το «λογισμικό» που συνεχίζει να τρέχει σε έναν νέο «υπολογιστή».

• Η Ροή της Ζωής: Από τη στιγμή που το DNA σου περνά στην επόμενη γενιά, η δική σου βιολογική πληροφορία αποκτά τη δυνατότητα να ταξιδέψει στο άπειρο.
• Η Μιτοχονδριακή Εύα: Οι επιστήμονες μέσω του National Geographic εξηγούν πώς οι γενετικές γραμμές μας συνδέουν με προγόνους χιλιάδων ετών. Είσαι το «τώρα» μιας αλυσίδας που δεν έχει σπάσει ποτέ. Μέσω της ανατροφής, εμποτίζεις το παιδί σου με τον τρόπο που σκέφτεσαι, τις αρχές σου και το ήθος σου. Αυτά τα στοιχεία γίνονται μέρος της προσωπικότητάς του και, στη συνέχεια, εκείνο θα τα μεταδώσει στα δικά του παιδιά. Οι ιστορίες σου και η σοφία σου γίνονται «μύθοι» μέσα στην οικογένεια, εξασφαλίζοντας την παρουσία σου στο μέλλον ως σημείο αναφοράς. Η θνητότητα μας κάνει να νιώθουμε μικροί. Το παιδί όμως είναι μια ζωντανή απόδειξη ότι η ύπαρξή μας είχε νόημα και συνέχεια. Ο Σοπενχάουερ υποστήριζε ότι η «Βούληση για Ζωή» είναι η δύναμη που μας ωθεί να αναπαραχθούμε για να νικήσουμε τον θάνατο. Μέσω του παιδιού, η δική σου θέληση για ύπαρξη βρίσκει νέο σώμα και νέα φωνή.

 

 

ΥΓ. 1: Έχω ακούσει πάμπολλες φορές από «πρωτοπόρους» στον χώρο της αναζήτησης ότι το να κάνεις παιδί είναι το «τέλος» σου και άλλα τέτοια δακρύβρεχτα και «φλογερά». Η απάντησή μου είναι αυτό το κείμενο, καθώς και οι πράξεις μου ως υπέρμαχος και ενεργός υποστηρικτής των πιτσιρικάδων.

ΥΓ. 2: Η απάντησή μου δεν δίνεται μόνο μέσω αυτού του κειμένου, αλλά και μέσω δράσεων:

1. Ως χορηγός στα site του δικτύου Gestalt του Γρηγόρη Τσουκαλά, καθώς και με μικρές πράξεις κοινωφελείας στον Σύλλογο «Η Αγκαλιά», που στηρίζει μόνες μητέρες που αγωνίζονται να φέρουν στον κόσμο ή να μεγαλώσουν το παιδί τους.
2. Ως χορηγός επικοινωνίας στον Σύλλογο «Η Καρδιά του Παιδιού».

ΥΓ. 3: Παύστε να μας το παίζετε «πρωτοπόροι ερευνητές-μύστες» στον χώρο του αποκρύφου και της αναζήτησης, όταν ταυτόχρονα θεωρείτε τα παιδιά καταστροφή! Προσωπικά, και μόνο γι' αυτό, σας θεωρώ «μύστες της χαβούζας».

ΥΓ. 4: Ε, και εγώ «κακομαθημένο παιδάκι» είμαι· γι' αυτό, μέσω αυτού του κειμένου και της γραφής μου, προσπαθώ να βάλω το «μολύβι στη μύτη» εκείνου που μας θεωρεί καταστροφή και να τον ρωτήσω: «Σου αρέσει, ρε; Σου αρέσει;».

ΓΡΑΦΕΙ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ