Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου 2026

ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΞΥΠΝΗΤΗΡΙΑ

 


Μια φορά κι έναν καιρό δεν υπήρχαν ξυπνητήρια, ούτε κινητά, ούτε υπηρεσίες αφύπνισης. Πώς ξυπνούσε, λοιπόν, ο κόσμος για να πάει στη δουλειά;
Οι «άνθρωποι-ξυπνητήρια», γνωστοί στην αγγλική ιστορία ως Knocker-up (ή Knocker-upper), ήταν επαγγελματίες που άκμασαν κατά τη διάρκεια της Βιομηχανικής Επανάστασης στη Βρετανία και την Ιρλανδία. Το επάγγελμά τους ήταν να ξυπνούν τους εργάτες νωρίς το πρωί, ώστε να μην αργήσουν στις βάρδιες των εργοστασίων, σε μια εποχή που τα μηχανικά ξυπνητήρια ήταν ακριβά ή αναξιόπιστα.
Οι «νόκερ-άπερ» χρησιμοποιούσαν διάφορες μεθόδους για να ξυπνήσουν τους πελάτες τους χωρίς να ενοχλήσουν τους γείτονες. Ορισμένοι, όπως η διάσημη Mary Smith στο Λονδίνο, χρησιμοποιούσαν φυσοκάλαμα για να εκτοξεύουν ξερά μπιζέλια στα τζάμια, ενώ άλλοι χρησιμοποιούσαν μακριά ραβδιά για να χτυπούν ελαφρά τα παράθυρα. Οι εργάτες πλήρωναν λίγες πένες την εβδομάδα για την υπηρεσία αυτή.
 
Στο ερώτημα «ποιος ξυπνάει τον άνθρωπο-ξυπνητήρι;», η απάντηση ήταν απλή: πολλοί από αυτούς ήταν «νυχτοπούλια» που δεν κοιμούνταν καθόλου ή ξυπνούσαν από συναδέλφους που τελείωναν τη δική τους βάρδια.
 
Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, η ζήτηση μειώθηκε κατακόρυφα, αν και το επάγγελμα επιβίωσε σε ορισμένες βιομηχανικές κοινότητες και πόλεις εξόρυξης στη βόρεια Αγγλία μέχρι και τη δεκαετία του '70. Φανταστείτε, λοιπόν, έναν άνθρωπο να γυρίζει τη γειτονιά με ένα μακρύ ραβδί και στη συνέχεια να τρέχει σκυφτός για να αποφύγει τα αντικείμενα που του πέταγαν όσοι ήθελαν λίγα λεπτά ύπνου ακόμα!
Παρά την τεχνολογική πρόοδο, η πρωινή αφύπνιση παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα «προβλήματα» της ανθρωπότητας. Μια οικουμενική αλήθεια αποδείχτηκε ιδιαιτέρως ανθεκτική στο διάβα του χρόνου: το πρωινό ξύπνημα είναι ό,τι χειρότερο υπάρχει! Σήμερα έχουμε τα smartphones να μας ξυπνούν με τη μελωδία της επιλογής μας —ή ακόμα και εφαρμογές-βασανιστήρια που δεν σταματούν αν δεν λύσουμε έναν γρίφο— όμως το ξυπνητήρι παραμένει ο απαραίτητος, αλλά καθόλου αγαπητός, σύντροφός μας.
ΓΡΑΦΕΙ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ