Η θεά Αθηνά, που θαύμαζε την εφευρετικότητα και το πνεύμα του νέου, τον λυπήθηκε την ώρα που έπεφτε και τον μεταμόρφωσε στο πουλί πέρδικα για να του σώσει τη ζωή.
«Ο Ναός της Αθηνάς Σουνιάδος
βρίσκεται σε έναν χαμηλότερο λόφο, περίπου 400 μέτρα βορειοανατολικά
από τον διάσημο Ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο. Αν και σήμερα σώζονται
κυρίως τα θεμέλιά του, το μνημείο αυτό υπήρξε μοναδικό στην αρχαία
ελληνική αρχιτεκτονική λόγω του ιδιόρρυθμου σχεδιασμού του.
Ο
ναός ήταν ιωνικού ρυθμού και διέθετε εξωτερική κιονοστοιχία μόνο στην
ανατολική και τη νότια πλευρά του — ένα εξαιρετικά σπάνιο χαρακτηριστικό
για την εποχή. Κατά τον 1ο αιώνα μ.Χ., ο ναός αποσυναρμολογήθηκε και
πολλά αρχιτεκτονικά μέλη του (κίονες και τμήματα της ανωδομής)
μεταφέρθηκαν στην Αρχαία Αγορά της Αθήνας, προκειμένου να επαναχρησιμοποιηθούν στην ανέγερση νέων κτιρίων.
Για
αιώνες, οι Ευρωπαίοι περιηγητές —συμπεριλαμβανομένης της παρερμηνείας
των κειμένων του Παυσανία— συνέχεαν τον Ναό του Ποσειδώνα με αυτόν της
Αθηνάς. Η σύγχυση αυτή τροφοδότησε πλήθος ρομαντικών περιγραφών και
ποιημάτων που απέδιδαν τη δόξα του ακρωτηρίου στη θεά της σοφίας, μέχρι
οι ανασκαφές να ξεκαθαρίσουν την ταυτότητα των δύο ιερών.
Σημαντικότατο στοιχείο του χώρου είναι ο Αποθέτης,
ένα όρυγμα βάθους 15 μέτρων όπου βρέθηκε πλήθος αναθημάτων. Τα ευρήματα
αυτά αποτελούν αδιάψευστη απόδειξη της βαθιάς θρησκευτικής πίστης των
αρχαίων Αθηναίων προς τη θεά και υπήρξαν καθοριστικά για την
αρχαιολογική ταυτοποίηση του ιερού.
«Αν
και συχνά γίνεται λόγος για "μυστικές στοές", στην πραγματικότητα οι
υπόγειες κατασκευές που έχουν ταυτιστεί αρχαιολογικά σχετίζονται με τη
λατρεία και την προστασία των αναθημάτων. Αρχικά, η χρήση τους ήταν
ασαφής, καθώς και η κατασκευή τους, αλλά μετά την καταστροφή από τους Πέρσες (480 π.Χ.),
λειτούργησαν ως χώρος φύλαξης των παλαιών αφιερωμάτων που δεν μπορούσαν
πλέον να εκτεθούν. Το όρυγμα καλύφθηκε οριστικά γύρω στα μέσα του 5ου
αιώνα π.Χ.
Πολλοί
επισκέπτες περιγράφουν μια έντονη μεταφυσική αίσθηση κατά το
ηλιοβασίλεμα, η οποία αποδίδεται στη γεωμετρία του τοπίου (τα λεγόμενα
"ιερά τρίγωνα" της αρχαιότητας). Λόγω της αντανάκλασης του ήλιου στο
μάρμαρο και τη θάλασσα, δημιουργούνται συχνά οφθαλμαπάτες (fata
morgana), τις οποίες οι παλαιότεροι ερμήνευαν ως θεϊκά σημάδια ή
εμφανίσεις πνευμάτων της θάλασσας.(Συνδεστέ το φαινόμενο fata
morgana με ιστορίες για πολής απο άλλες πραγματικοτήτες)
Στο
βορειοδυτικό τμήμα του ιερού της Αθηνάς υπάρχει ένας σχεδόν κυκλικός
περίβολος, παλαιότερος από τον ναό. Οι αρχαιολόγοι, βασισμένοι στην
Οδύσσεια, πιθανολογούν ότι εκεί βρισκόταν το ηρώο του Φρόντι, του
πηδαλιούχου του Μενέλαου. Ο Φρόντις πέθανε ξαφνικά από τα βέλη του
Απόλλωνα, ενώ το πλοίο παρέπλεε το Σούνιο κατά την επιστροφή από την
Τροία. Ο Μενέλαος σταμάτησε στο σημείο αυτό για να τον θάψει με τις
δέουσες τιμές, ιδρύοντας ένα ηρώο προς τιμήν του.
Το
σημείο θεωρείται ένα από τα παλαιότερα λατρευτικά κέντρα της περιοχής.
Μάλιστα, ο προσανατολισμός του έχει μελετηθεί από επιστήμονες του
Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου για τη σύνδεσή του με την ανατολή του
ήλιου και τον αστερισμό των Πλειάδων. Η λατρεία του Φρόντι στο Σούνιο
είχε έντονα ηρωικό χαρακτήρα και συνδεόταν άμεσα με την ασφάλεια στη
θάλασσα. Ειδικότερα, στο ιερό της Αθηνάς Σουνιάδος έχει εντοπιστεί μια
οβάλ κατασκευή του 8ου αιώνα π.Χ., περιβαλλόμενη από λίθους, η οποία
ταυτίζεται από ορισμένους αρχαιολόγους με το εν λόγω ηρώο.»
ρού.»«Στον
χώρο του αποκρύφου και του ιερού, οι ελλειψοειδείς μορφές φέρουν βαθύ
συμβολισμό, συνδεδεμένο με τη γονιμότητα, την προστασία και τη θεία
προέλευση. Σε πολλούς ιερούς τόπους —από σπήλαια έως αρχαίους
περιβόλους— οι καμπύλες χρησιμοποιούνται για να διευκολύνουν τη ροή της
ενέργειας, ορίζοντας τον "ιερό χώρο" σε αντιδιαστολή με τον κοσμικό.
Στο Σούνιο, οι τελετουργίες προς τιμήν του Φρόντι
εντάσσονται στο πλαίσιο της αρχαιοελληνικής "ηρωικής λατρείας"
(hero-cult). Καθώς ο Φρόντις λογιζόταν ως ήρωας και όχι ως θεός, οι
τελετές προς τιμήν του είχαν χθόνιο χαρακτήρα: αντί για το κοινό γεύμα
των πιστών, πραγματοποιούνταν εναγισμοί. Το ζώο θυσιαζόταν πάνω από έναν λάκκο (βόθρο) ή μια χαμηλή εστία (εσχάρα),
ώστε το αίμα να ρέει στη γη, "τρέφοντας" τον ήρωα στον Κάτω Κόσμο. Οι
τελετές αυτές γίνονταν κατά το λυκόφως ή τη νύχτα, αφού οι ήρωες
θεωρούνταν δυνάμεις που κατοικούσαν στα έγκατα της γης — μια λεπτομέρεια
που συνδέεται άμεσα με την ύπαρξη του φυσικού ορύγματος στην περιοχή
και τους θρύλους που το περιβάλλουν.
Οι
αρχαιολόγοι έχουν εντοπίσει στο Σούνιο τέτοιους βόθρους,
επιβεβαιώνοντας τις προσφορές σπονδών προς τον χθόνιο Φρόντι. Την ίδια
στιγμή, οι ναυτικοί που πάλευαν με τα κύματα πίστευαν ότι η μορφή του
εμφανιζόταν ως οδηγός. Στο ιερό της Αθηνάς Σουνιάδος,
η θεά και ο ήρωας λειτουργούσαν συμπληρωματικά: η Αθηνά ως η φωτεινή
προστάτιδα και ο Φρόντις ως ο μύστης των βυθών. Οι δύο μορφές στέκουν ως
αιώνιοι Φύλακες του Τόπου, με τον ναό της Αθηνάς να ενσωματώνει υλικά από την προγενέστερη λατρεία, διατηρώντας τη συνέχεια της ιερής ενέργειας.
Η
τοπική παράδοση θέλει τον πηδαλιούχο που χάθηκε στο ακρωτήριο να είναι ο
αόρατος προστάτης των ναυτικών στα επικίνδυνα περάσματα του Κάβο-Μαλιά
και του Σουνίου. Παράλληλα, ο Οθωμανός περιηγητής Εβλιά Τσελεμπή κατέγραψε μια διαφορετική, μυστηριακή εκδοχή: οι ντόπιοι θεωρούσαν τους κίονες ως ερείπια των "παλατιών της βασίλισσας Βαλκίδας" (της Βασίλισσας του Σαβά) από την εποχή του Σολομώντα.
Η αναφορά αυτή συνδέει το Σούνιο με τη Σολομωνική παράδοση και τον
μυστικισμό της Ανατολής, προσδίδοντας μια παραμυθένια διάσταση που
συναντά τον συμβολισμό του Προδρόμου ως "ανοίγοντος την οδό" στις πύλες του ιερού.»και για να κανέτε αναζήτηση όμοιων στοιχείων διαβάστε ξανά εδώ!
ΓΡΑΦΕΙ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ 2007