Το
Αράπ Τζαμί (Τέμενος Αράπ) αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά
μουσουλμανικά μνημεία της Δράμας, το οποίο οικοδομήθηκε κατά την περίοδο
1850-1875. Βρίσκεται στην οδό Λαμπριανίδου, στην περιοχή που παλαιότερα
ονομαζόταν «Μαχαλάς του Ντερβίς Μπέη». Θεωρείται ότι χτίστηκε από τον
τότε διοικητή της Δράμας, Χιβζή Πασά, πάνω στα ερείπια ενός παλαιότερου
τεμένους του 15ου ή 16ου αιώνα.
Μετά
την απελευθέρωση της Δράμας και την ανταλλαγή των πληθυσμών, το κτίριο
άλλαξε διάφορες χρήσεις, στεγάζοντας κατά περιόδους το δικαστικό μέγαρο ή
λειτουργώντας ως αποθήκη. Το 2004, πραγματοποιήθηκε στο κτίριο
συστηματική έρευνα, κατά τη διάρκεια της οποίας ελήφθη και το σχετικό
φωτογραφικό υλικό.
Κατά
την έρευνα αυτή, εντοπίστηκαν στον χώρο τελετουργικά κατάλοιπα που
συνδέονται με τις λατρείες των δερβίσηδων. Μάλιστα, σύμφωνα με μαρτυρίες
κατοίκων, υπήρξαν αναφορές για θεάσεις ενός φασματικού ιμάμη. Σήμερα,
αν και η μορφή του χώρου έχει αλλάξει, το μνημείο παραμένει ένας
διαχρονικός «τόπος δύναμης» για την πόλη της Δράμας.
ΥΓ.Το γεγονός ότι το τέμενος χτίστηκε στον «Μαχαλά του Ντερβίς Μπέη» ενισχύει τη σύνδεσή του με τα σουφικά τάγματα (δερβίσηδες), οι οποίοι συχνά προσέδιδαν έναν πιο μυστηριακό χαρακτήρα στους χώρους λατρείας τους. Η εύρεση τελετουργικών καταλοίπων , επιβεβαιώνει την πνευματική δραστηριότητα που υπήρχε πέρα από το τυπικό θρησκευτικό πρωτόκολλο.
Όσον αφορά τις μαρτυρίες για τον «φασματικό ιμάμη», τέτοιοι θρύλοι συνοδεύουν συχνά μνημεία που έχουν υποστεί βίαιες αλλαγές χρήσης (δικαστήρια, φυλακές, αποθήκες) ή έχουν χτιστεί πάνω σε παλαιότερα ερείπια, καθώς η λαϊκή φαντασία «εγκλωβίζει» εκεί την ενέργεια του παρελθόντος.
ΓΡΑΦΕΙ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ.