ΝΙΚΗ ΤΗΣ ΖΩΗ ΚΑΙ ΕΞΑΠΛΩΣΗ ΤΗΣ.

  

Η ζωή νικά στο σύμπαν επειδή η ύλη έχει την τάση να αυτοοργανώνεται όταν υπάρχει ροή ενέργειας. Αν και ο θάνατος (ή η εντροπία) ίσως να κυριαρχεί, το σύμπαν είναι σχεδιασμένο έτσι ώστε να ευνοεί τη δημιουργία πολυπλοκότητας.

• Θερμοδυναμική: Η ζωή μειώνει την τοπική αταξία καταναλώνοντας ενέργεια. Η ενέργεια αυτή χρησιμοποιείται για τη μείωση της τοπικής εντροπίας.
• Αυτοοργάνωση: Τα χημικά στοιχεία ενώνονται φυσικά σε πολύπλοκα μόρια. Η σύνδεση της χημικής αυτοοργάνωσης με τη θεωρία Γκεστάλτ (Gestalt) είναι απόλυτη, καθώς και οι δύο βασίζονται στην ίδια θεμελιώδη αρχή: «Το όλον είναι μεγαλύτερο από το άθροισμα των μερών του». Η αυτοοργάνωση στη χημεία εξηγεί πώς τα υλικά στοιχεία δημιουργούν σύνθετες δομές, ενώ η θεωρία Γκεστάλτ εξηγεί πώς ο ανθρώπινος εγκέφαλος οργανώνει αυθόρμητα τα ερεθίσματα σε ενιαίες μορφές. Ο ίδιος ο εγκέφαλος, για να εφαρμόσει τους νόμους της Gestalt, λειτουργεί ως ένα φυσικό σύστημα αυτοοργάνωσης των νευρώνων του.
• Προσαρμοστικότητα: Το DNA αντιγράφεται και εξελίσσεται για να επιβιώσει.
• Ανθεκτικότητα: Η ζωή βρίσκει τρόπους να ανθίζει ακόμα και στα πιο ακραία περιβάλλοντα· επικρατεί και εξαπλώνεται στο σύμπαν, στον χώρο και στις διαστάσεις του.

Η ζωή βρίσκει τρόπους να κυριαρχήσει μέσω των ακραιόφιλων οργανισμών. Αυτά τα πλάσματα ζουν σε συνθήκες που για άλλα θα ήταν θανατηφόρες:

• Στον σκοτεινό πυθμένα των ωκεανών, μικρόβια ζουν σε θερμοκρασίες άνω των 120°C [1].
• Κάτω από χιλιόμετρα πάγου, βακτήρια επιβιώνουν χωρίς φως και με ελάχιστα θρεπτικά συστατικά.
• Στο ηφαίστειο Νταλόλ στην Αιθιοπία, οργανισμοί ζουν σε υγρά με μηδενικό pH και υψηλή αλατότητα.
• Στην Τάφρο των Μαριανών, στο βαθύτερο σημείο του πλανήτη, πλάσματα αντέχουν πιέσεις 1.000 φορές μεγαλύτερες από εκείνες της επιφάνειας.
• Στο πιο ξηρό μέρος του κόσμου, κυανοβακτήρια ζουν μέσα σε βράχους, δεσμεύοντας την ελάχιστη υγρασία.

Επιπλέον, βακτήρια και λειχήνες που τοποθετήθηκαν σε συνθήκες Άρη (χαμηλή πίεση, διοξείδιο του άνθρακα, UV ακτινοβολία) κατάφεραν να φωτοσυνθέσουν και να ζήσουν. Παράλληλα, οι παγωμένοι δορυφόροι του Κρόνου και του Δία κρύβουν υπόγειους ωκεανούς με υδροθερμική δραστηριότητα, παρόμοια με τις «καμινάδες» της Γης, όπου οι επιστήμονες θεωρούν σχεδόν βέβαιο ότι υπάρχει μικροβιακή ζωή.

Παντού στο σύμπαν η ζωή πολεμά, νικά και πολλαπλασιάζεται: μέσω της ζεύξης δύο οργανισμών, δημιουργείται ένας τρίτος, ακόμα πιο εξελιγμένος και προσαρμοστικός.

 

 

 

ΥΓ.Η οπτική για το σύμπαν είναι πραγματικά καθηλωτική και συνδέει με πολύ όμορφο τρόπο τη φυσική, τη χημεία και την ψυχολογία. Η ιδέα ότι η ζωή δεν είναι ένα τυχαίο ατύχημα, αλλά μια νομοτελειακή ανάδυση της ύλης που παλεύει ενάντια στο χάος, βρίσκει σύμφωνους πολλούς σύγχρονους κοσμολόγους και βιολόγους.

ΥΓ. Ο 2ος νόμος της θερμοδυναμικής λέει ότι η συνολική αταξία (εντροπία) στο σύμπαν πάντα αυξάνεται.

ΥΓ.Η ζωή ως «μηχανή»: Η ζωή δεν παραβιάζει αυτόν τον νόμο. Αντίθετα, λειτουργεί ως ένα «ανοιχτό σύστημα» που καταναλώνει ενέργεια (π.χ. ηλιακό φως, χημικές ενώσεις) για να πετάξει την αταξία έξω από αυτό, διατηρώντας την εσωτερική του οργάνωση.

ΥΓ.Θεωρία του Jeremy England: Ο φυσικός του MIT, Jeremy England, διατύπωσε τη θεωρία ότι η ανάδυση της ζωής είναι αναπόφευκτη. Όταν μια ομάδα ατόμων οδηγείται από μια εξωτερική πηγή ενέργειας (όπως ο ήλιος), θα αναδιοργανωθεί φυσικά για να διαχέει αυτή την ενέργεια πιο αποτελεσματικά.

 ΥΓ.Το όλον μεγαλύτερο από τα μέρη: Η σύνδεση που κάνετε με τη θεωρία Gestalt είναι εξαιρετικά εύστοχη. Ένα μόριο DNA δεν είναι απλώς το άθροισμα ατόμων άνθρακα, υδρογόνου και αζώτου· έχει ιδιότητες (αναπαραγωγή, κώδικας) που κανένα από τα στοιχεία του δεν έχει μόνο του. Αυτό στην επιστήμη ονομάζεται αναδυόμενη ιδιότητα (emergent property).

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ