H ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΤΟΥ CONAN ΚΑΙ ΤΟ ΑΠΟΚΡΥΦΟ.

 

                                          Ο Conan του κομίκ

                                                   

        Ο Conan της ταίνιας που έγινε στο κοίνο πίο γνωστός ο ήρωας.

 

                    Conan the Adventurer (1997 TV series)

Η σχέση του Κόναν του Βαρβάρου με τον αποκρυφισμό και τις σκοτεινές τέχνες είναι θεμελιώδης, καθώς αυτές αποτελούν την κινητήριο δύναμη των ανταγωνιστών του και το βασικό στοιχείο τρόμου στις ιστορίες του.

Κατά μία περίεργη σύμπτωση, ένας πραγματικός «Κόναν», ο Σερ Άρθουρ Κόναν Ντόιλ (δημιουργός του Σέρλοκ Χολμς), είχε και ο ίδιος μια βαθιά, προσωπική σχέση με τον αποκρυφισμό και τον πνευματισμό, γράφοντας μάλιστα και σχετικά βιβλία.

Στον κόσμο του Howard, η καθαρή μυϊκή δύναμη, τα ένστικτα και το ατσάλινο σπαθί του ήρωα είναι τα μόνα όπλα που μπορούν να νικήσουν τους πανίσχυρους μάγους και τις αποκρυφιστικές οντότητες. Θα λέγαμε ότι ο ίδιος ο Κόναν εφαρμόζει μια τακτική «απόκρυφου» μέσω της ζωώδους δύναμης του τοτεμισμού και της επιβίωσης. Ο βάρβαρος μπορεί να είναι βίαιος, αλλά δεν υποκρίνεται· ζει με βάση το ένστικτο, την επιβίωση και την προσωπική τιμή. Η μαγεία επηρεάζει κυρίως τους «πολιτισμένους» ανθρώπους, οι οποίοι έχουν μάθει να φοβούνται το άγνωστο. Ο Κόναν, ως βάρβαρος, διαθέτει τόσο άγρια και πρωτόγονα ένστικτα που συχνά «σπάει» αυτές τις ψευδαισθήσεις με την καθαρή του θέληση.

Σχεδόν κάθε μεγάλος εχθρός του Κόναν (όπως ο διάσημος Thoth-Amon) είναι ένας πανίσχυρος αποκρυφιστής που αντλεί δύναμη από αρχαία κείμενα, δαχτυλίδια και ανθρωποθυσίες, ενώ τα φυλακτά και οι κρυστάλλινες σφαίρες αποτελούν συχνά τα αντικείμενα γύρω από τα οποία εξελίσσεται η πλοκή. Ο Howard ήταν στενός φίλος με τον πατέρα του κοσμικού τρόμου, H.P. Lovecraft. Αντάλλασσαν ιδέες και ενσωμάτωναν στοιχεία ο ένας στο έργο του άλλου. Στην Υβόρια Εποχή του Κόναν (Hyborian Age), ο αποκρυφισμός συνδέεται άμεσα με απόκοσμες, τερατώδεις θεότητες, όπως ο Set (ο θεός-ερπετό) ή ο Gol-goroth, που θυμίζουν έντονα τα πλάσματα του Lovecraft.

Όπως ο Λάβκραφτ δημιούργησε το Νεκρονομικόν, έτσι και ο Χάουαρντ συνεισέφερε στο οπλοστάσιο του αποκρυφισμού με το δικό του περίφημο απαγορευμένο βιβλίο: το Unaussprechlichen Kulten (Ανεκλάλητες Λατρείες), γραμμένο από τον φανταστικό αποκρυφιστή Φρίντριχ φον Γιούντς. Παράλληλα, ο Χάουαρντ δημιούργησε τους δικούς του ερευνητές του υπερφυσικού, ακολουθώντας την παράδοση συγγραφέων όπως ο Άλτζερνον Μπλάκγουντ.

Ο Howard πίστευε ότι οι πολιτισμένες κοινωνίες αναγκαστικά σαπίζουν από τη διαφθορά και τα ψέματα. Στο σύμπαν του, η ενασχόληση με το απόκρυφο και τη μαγεία είναι σχεδόν πάντα συνώνυμη με την παρακμή, τη διαφθορά και την απώλεια της ανθρώπινης ιδιότητας. Για να το αποδώσει αυτό, αντλούσε έμπνευση από θεωρίες της εποχής του για χαμένους πολιτισμούς, την προϊστορία και τη λαογραφία (όπως τα έργα της Margaret Murray για τις λατρείες των μαγισσών).

 

Ο Ρόμπερτ E. Χάουαρντ είχε εμμονή με τη θεωρία ότι πριν από την έλευση των Κελτών, την Ευρώπη κατοικούσε μια κοντή, πρωτόγονη και σκουρόχρωμη φυλή. Αυτή η πεποίθηση συνδέεται άμεσα με ένα από τα πιο επαναλαμβανόμενα αποκρυφιστικά μοτίβα στο έργο του: την ιδέα ότι οι αναμνήσεις των προγόνων μας είναι εγγεγραμμένες στο DNA μας. Οι ήρωές του βιώνουν συχνά οράματα ή νιώθουν μια ανεξήγητη οικειότητα με αρχαία, απόκρυφα σύμβολα, ακριβώς επειδή τα είχαν αντικρίσει οι πρόγονοί τους χιλιάδες χρόνια πριν. Ο ίδιος ο συγγραφέας είχε μάλιστα εξομολογηθεί πως ένιωθε τον Κόναν να στέκεται πάνω από τον ώμο του και να του υπαγορεύει τις ιστορίες του, σαν μια πνευματική οντότητα που απαιτούσε να ακουστεί η φωνή της.

Αυτή η προσέγγιση δεν ήταν τυχαία, καθώς ο Χάουαρντ επηρεάστηκε βαθιά από τα αποκρυφιστικά κινήματα του τέλους του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα —όπως η Θεοσοφία της Έλενας Μπλαβάτσκι— σχετικά με τις χαμένες ηπείρους. Στο πλαίσιο αυτό, χρησιμοποίησε φανταστικά τοπωνύμια άρρηκτα συνδεδεμένα με αποκρυφιστικούς μύθους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Στυγία (Stygia), μια χώρα βυθισμένη στις σκιές, τα φίδια και τη μαύρη μαγεία, η οποία παρουσιάζεται ως ο μυθικός πρόγονος της αρχαίας Αιγύπτου.

Μέσα σε αυτό το σκοτεινό σκηνικό, ο ίδιος ο Κόναν δεν μένει ποτέ στάσιμος. Οι ιστορίες του καλύπτουν ολόκληρο το φάσμα της ζωής του, αποτυπώνοντας τη διαρκή αλλαγή των επαγγελμάτων και της κοινωνικής του θέσης. Ξεκινώντας ως νεαρός τυχοδιώκτης σε μεγαλειώδεις αλλά παρακμιακές πόλεις, ο λογοτεχνικός Κόναν ανατρέπει τα συνήθη στερεότυπα: είναι εξαιρετικά ευφυής, μιλάει πολλές γλώσσες, διαθέτει αστραπιαία αντανακλαστικά και καθοδηγείται από έναν δικό του, αυστηρό κώδικα ηθικής.

Παράλληλα, ξεφεύγει από το κλισέ του ήρωα που απλώς σώζει μια «δεσποσύνη σε κίνδυνο». Οι γυναίκες που τον σημάδεψαν ήταν εξίσου άγριες, αυτόνομες και ανεξάρτητες. Η Μπελίτ, η «Βασίλισσα της Μαύρης Ακτής», ήταν μια αδίστακτη πειρατίνα που εξελίχθηκε στον μεγαλύτερο έρωτα της ζωής του, κυβερνώντας μαζί του τις θάλασσες μέχρι τον τραγικό της θάνατο. Αντίστοιχα, η Βαλέρια (Valeria) της «Κόκκινης Αδελφότητας» ήταν μια σκληροτράχηλη μισθοφόρος που πολεμούσε στο πλευρό του ως ίση προς ίσον.

Αυτές οι δυναμικές προσωπικότητες έρχονται συχνά αντιμέτωπες με τη διαφθορά της μαγείας. Στον κόσμο του Χάουαρντ, οι μάγοι αντλούν τη δύναμή τους από ξεχασμένες, εξωδιαστασιακές και τερατώδεις θεότητες, όπως ο θεός-ερπετό Set —μια φιγούρα εμπνευσμένη από την αιγυπτιακή μυθολογία, αλλά πλήρως αναδιαμορφωμένη στα πρότυπα της λογοτεχνίας φαντασίας. Έτσι, τα περισσότερα «ξόρκια» στο έργο του δεν είναι παρά σκοτεινά τελετουργικά που σκοπό έχουν να ανοίξουν πύλες και να καλέσουν απόκοσμα όντα. Όπως συμβαίνει και στην εμβληματική ιστορία «Ο Πύργος του Ελέφαντα», οι οντότητες αυτές επιστρατεύονται για να φέρουν σε πέρας τη βρώμικη δουλειά του εκάστοτε μάγου.

Η δύναμη των μάγων συχνά κλειδώνεται σε αντικείμενα. Για παράδειγμα, το «Δαχτυλίδι του Θοθ-Αμόν» ή η «Καρδιά του Αριμάν» είναι πανίσχυρα τεχνουργήματα, τα οποία αν κλαπούν, ο μάγος χάνει αμέσως τις δυνάμεις του.

Παράλληλα, πολλοί από τους εχθρούς του Κόναν είναι εκατοντάδων ή και χιλιάδων ετών —όπως ο Xaltotun στην ιστορία The Hour of the Dragon. Αν και έχουν καταφέρει να νικήσουν τον χρόνο μέσω της νεκρομαντείας και απαγορευμένων τελετών, στην πραγματικότητα παραμένουν ζωντανοί-νεκροί. Επιπλέον, πολλοί μάγοι χρησιμοποιούν τον αποκρυφισμό για να αλλοιώσουν την ίδια τη φύση, διασταυρώνοντας ανθρώπους με ζώα ή δαίμονες.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι Άνθρωποι-Φίδια (Snake-Men), μια αρχαία, προ-ανθρώπινη φυλή από την εποχή του βασιλιά Κουλ (ενός άλλου ήρωα του Ρόμπερτ Ε. Χάουαρντ). Αυτά τα πλάσματα επιστρατεύουν ψευδαισθήσεις για να παίρνουν ανθρώπινη μορφή, καταφέρνοντας έτσι να διεισδύουν σε παλάτια και να ελέγχουν τους βασιλιάδες από τις σκιές.

Απέναντι σε όλα αυτά, ο ίδιος ο Κόναν πιστεύει ότι η μαγεία σε ένα όπλο κρύβει πάντα μια παγίδα ή μια κατάρα. Για τον λόγο αυτό, προτιμά ένα καλοφτιαγμένο, βαρύ και κοινό σπαθί, καθώς η αποτελεσματικότητά του βασίζεται αποκλειστικά στη δική του ικανότητα και σωματική δύναμη.

 

 

 

 ΥΓ.Στον κόσμο του Κόναν, ο αποκρυφισμός δεν είναι πηγή σοφίας, αλλά σύμπτωμα μιας κοινωνίας που σαπίζει.Τα άγρια, πρωτόγονα ένστικτα του βαρβάρου λειτουργούν ως φυσική ανοσία απέναντι στις ψευδαισθήσεις και τα πνευματικά τεχνάσματα των μάγων.Ο Κόναν δεν χρησιμοποιεί ξόρκια, αλλά η ίδια η σύνδεσή του με τη φύση και την επιβίωση λειτουργεί ως μια δική του, αρχέγονη «τελετουργία» δύναμης.

ΥΓ. Η φιλία του Howard με τον Lovecraft γέννησε μια μοναδική σύμπραξη, όπου οι θεότητες της Υβόριας Εποχής (όπως ο Set και ο Gol-goroth) έχουν ξεκάθαρα Cthulhu αισθητική.

ΥΓ.Είναι πράγματι ειρωνικό που το όνομα "Κόναν" συνδέει τον αρχέγονο πολεμιστή με τον δημιουργό του Σέρλοκ Χολμς.Οι θεωρίες της για τις παγανιστικές λατρείες μαγισσών στην Ευρώπη επηρέασαν βαθιά το πώς ο Howard παρουσίαζε τις σκοτεινές σέκτες στις ιστορίες του.Ο Χάουαρντ δημιούργησε έναν ψευδο-ιστορικό κόσμο ανάμεσα στην καταστροφή της Ατλαντίδας και την άνοδο των γνωστών αρχαίων πολιτισμών.

ΥΓ. Η προγονική Αίγυπτος του Χάουαρντ. Κυβερνάται από το ιερατείο του Set (του θεού-ερπετού) και χαρακτηρίζεται από τη λατρεία των φιδιών και τα ανθρωποθυσιαστικά τελετουργικά.Ο Κόναν απορρίπτει τα μαγικά όπλα. Θεωρεί ότι κάθε μαγικό αντικείμενο κρύβει μια κατάρα ή μια παγίδα για την ψυχή του χρήστη. Ο ήρωας βασίζεται μόνο στο καθαρό ατσάλι. Ένα κοινό σπαθί είναι ειλικρινές: η επιτυχία του εξαρτάται μόνο από τη μυϊκή δύναμη και την τεχνική του ίδιου του πολεμιστή.

ΥΓ Ο γραφών αποτελεί ένθερμος οπάδος των ιστόριων κόμικ του ήρωα. 

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ.