Το κτήριο αυτό είναι το πιο γνωστό σήμερα, καθώς σώζεται μέχρι και τις μέρες μας, αποτελώντας εμβληματικό τοπόσημο της πρωτεύουσας. Ο ποιητής μετακόμισε εδώ το 1935 (μετά από αναγκαστική έξωση από την οδό Ασκληπιού) και έζησε στον δεύτερο όροφο με τη σύζυγό του, Μαρία, και την κόρη τους, Ναυσικά.
Στο σπίτι αυτό άφησε την τελευταία του πνοή στις 27 Φεβρουαρίου 1943. Η κηδεία του, την επόμενη μέρα, εξελίχθηκε σε μια κορυφαία, αυθόρμητη αντικατοχική διαδήλωση του αθηναϊκού λαού μέσα στην Κατοχή.
Στην Ασκληπιού είχε γράψει τα σημαντικότερα έργα του, καθώς ο χώρος εκείνος αποτελούσε το περίφημο «φιλολογικό σαλόνι» της εποχής και σημείο συνάντησης για όλη την πνευματική Αθήνα. Στη θέση, όμως, του νέου του σπιτιού στην Πλάκα στεγάζεται πλέον το Ίδρυμα Κωστή Παλαμά. Εκεί φυλάσσεται η πλούσια βιβλιοθήκη του, το αυθεντικό του γραφείο, ιδιόγραφες σημειώσεις και προσωπικά του αντικείμενα. Ο χώρος είναι επισκέψιμος για το κοινό από Δευτέρα έως Παρασκευή (10:00–15:00).
Πρόκειται για ένα κλασικό αστικό διώροφο οίκημα των αρχών του 20ού αιώνα (χτισμένο ανάμεσα στο 1920 και το 1930). Παρουσιάζει έντονα νεοκλασικά στοιχεία στον όροφο, εγχάρακτη λιθοδομή στην πρόσοψη και σφυρήλατα κάγκελα στα μπαλκόνια. Το σπίτι βρίσκεται σε προνομιακό σημείο, ακριβώς απέναντι από τον αρχαιολογικό χώρο των Στύλων του Ολυμπίου Διός. Από τα παράθυρά του, ο Παλαμάς έβλεπε τον ναό και τον Υμηττό.
Ο Παλαμάς δεν έφυγε με τη θέλησή του από το προηγούμενο σπίτι του. Το 1935, σε ηλικία 76 ετών, αναγκάστηκε να υποστεί τη διαδικασία της έξωσης από την Ασκληπιού, γεγονός που τον πλήγωσε βαθιά και τον ανάγκασε να καταφύγει στο μικρότερο διαμέρισμα της Πλάκας. Λόγω της προχωρημένης ηλικίας του, της εύθραυστης υγείας του και, κυρίως, των κακουχιών της Γερμανικής Κατοχής, το σπίτι αυτό έγινε ένας τόπος πνευματικού προσκυνήματος. Εκεί τον επισκέπτονταν στενοί φίλοι, κορυφαίοι λογοτέχνες της νεότερης γενιάς, αλλά και απλός κόσμος για να πάρει κουράγιο.
Ήταν οι πνευματικοί του «γιοι» και μαθητές, οι οποίοι τον φρόντιζαν και τον επισκέπτονταν τακτικά, ειδικά όσο εκείνος ήταν καθηλωμένος στο κρεβάτι:
- Άγγελος Σικελιανός: Ο άνθρωπος που τον επισκεπτόταν συχνά και εκείνος που συγκλόνισε το πανελλήνιο την επόμενη μέρα, απαγγέλλοντας το ιστορικό «Ηχήστε οι σάλπιγγες...» πάνω από το φέρετρό του.
- Στρατής Μυριβήλης & Γιώργος Θεοτοκάς: Βρίσκονταν στο σπίτι σχεδόν καθημερινά τις τελευταίες εβδομάδες της ζωής του. Μάλιστα, ήταν από τους πρώτους που έσπευσαν στο δωμάτιό του μόλις ξεψύχησε, σκεπάζοντας το άψυχο σώμα του με κλαδιά αμυγδαλιάς.
- Ηλίας Βενέζης, Κλέων Παράσχος και Γιάννης Σιδέρης: Στενοί του συνομιλητές, που τον επισκέπτονταν για να συζητήσουν για τα γράμματα και την πορεία του πολέμου.
- Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος: Από τους πιο τακτικούς επισκέπτες, ο οποίος κατέγραψε συγκλονιστικές μαρτυρίες για τις τελευταίες συζητήσεις και την εικόνα του ανήμπορου, αλλά πνευματικά διαυγούς ποιητή μέσα στο παγωμένο σπίτι της Κατοχής.
- ΓΡΑΦΕΙ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ 2007.





